23/6/2012

Sytuacja prawna uchodźców w Polsce

W dniu 23 czerwca 2012 roku w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa odbyła się Konferencja Status społeczno-prawny uchodźców w Polsce.…

Czytaj więcej

Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.
Strona główna › Dla domu › Prawo cywilne › Odstąpienie od umowy

Odstąpienie od umowy

Witold Walkowski

Autor: Witold Walkowski

Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Sytuacje, w których dopuszczalne jest odstąpienie od umowy reguluje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
 
Odstąpienie od umowy to jednostronne oświadczenie woli, które kształtuje prawo. 
 
Oświadczenie to należy złożyć drugiej stronie. Skutkiem złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy jest wygaśnięcie stosunku prawnego z reguły ze skutkiem ex tunc, tzn. od chwili zawarcia umowy. Jednakże w przypadku stosunków zobowiązaniowych o charakterze trwałym odstąpienie od umowy wywołuje skutek ex nunc, tzn. od chwili jego złożenia. W przypadku, gdy oświadczenie o odstąpieniu od umowy wywołuje skutek ex tunc strony stosunku zobowiązaniowego obciąża obowiązek zwrotu sobie wszystkiego, co do tej pory otrzymały od drugiej strony. 
 
Zgodnie z Kodeksem cywilnym uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługuje w następujących sytuacjach:
 
  1. w przypadku zwłoki z wykonaniem zobowiązania;
  2. w przypadku niemożliwości świadczenia;
  3. w przypadku, gdy prawo odstąpienia zostało zastrzeżone w umowie.
 
Odstąpienie od umowy w przypadku zwłoki z wykonaniem zobowiązania
 
Zgodnie z art. 491 § 1 k.c. w przypadku, gdy jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
 
Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty nie spełnionego świadczenia. Strona ta może odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
 
Odstąpienie od umowy wzajemnej, w której świadczenie jednej ze stron ma charakter ciągły, wywołuje skutek ex nunc (Wyrok SN z dnia 15 maja 2007 r., V CSK 30/07).
 
Odstąpienie od umowy sprzedaży rzeczy ruchomej na podstawie art. 491 § 1 oraz art. 560 § 2 k.c. powoduje przejście własności tej rzeczy z powrotem na zbywcę (Uchwała SN z dnia 27 lutego 2003 r., III CZP 80/02).
 
Jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w razie zwłoki drugiej strony odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
 
Wykonanie prawa odstąpienia inwestora od umowy o roboty budowlane nie pozbawia go roszczenia o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek przekroczenia terminu oddania obiektu (Wyrok SN z dnia 5 października 2006 r., IV CSK 157/06).
 
Odstąpienie od umowy w przypadku niemożliwości świadczenia
 
Zgodnie z art. 493 § 1 k.c. jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana, druga strona może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo od umowy odstąpić. W razie częściowej niemożliwości świadczenia jednej ze stron druga strona może od umowy odstąpić, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe.
 
Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy. Może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (art. 494 k.c.).
 
W przypadku jednak, gdy jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi, strona, która miała to świadczenie spełnić, nie może żądać świadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je już otrzymała, obowiązana jest do jego zwrotu według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. 
 
Przepis art. 495 § 1 k.c. nie ma zastosowania do umowy o zakazie konkurencji uregulowanej w art. 1012 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141 z późn. zm.) i nie może stanowić podstawy prawnej zwolnienia się pracodawcy z obowiązku wypłaty byłemu pracownikowi odszkodowania także wtedy, gdy ustały przyczyny uzasadniające taki zakaz (Wyrok SN z dnia 28 marca 2002 r., I PKN 6/01).
 
Jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Jednakże druga strona może od umowy odstąpić, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe (art. 495 § 2 k.c.).
Jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
 
Zastrzeżenie prawa odstąpienia w umowie
 
Na podstawie art. 395 § 1 k.c. można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za nie zawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.
 
Jeżeli jednak zostało zastrzeżone, że jednej lub obu stronom wolno od umowy odstąpić za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne), oświadczenie o odstąpieniu jest skuteczne tylko wtedy, gdy zostało złożone jednocześnie z zapłatą odstępnego.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom!

Tagi do tego artykułu: Umowa, Prawo cywilne, Kodeks cywilny

* Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany
Uwierzytelniony, tzn. poświadczony za zgodność z oryginałem odpis dokumentu (a także wypis, będący odpisem częściowym) stanowi urzędowe potwierdzenie...
Zgodnie z art. 92 Kodeksu rodzinnego dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom....
Podstawową funkcją spełnianą przez UFG jest funkcja uzupełniająca system obowiązkowych ubezpieczeń. Wymóg pełnej ochrony poszkodowanego również...
Zgodnie z art. 951 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli w stanie nieruchomości pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania a terminem licytacyjnym...
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu cywilnego spadkobiercy mogą spadek przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza lub spadek...
Ordynacja podatkowa zawiera własne regulacje co do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe małżonków. Zgodnie z art. 29 Ordynacji podatkowej...
Zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem m.in. uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu...
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż do prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej znajdują zastosowanie przepisy Ustawy o transporcie...
Z załączonych pism wynika, iż w roku 2010 został przeciwko Pani wydany nakaz zapłaty, który w chwili obecnej jest już prawomocny. Zgodnie z przepisami...
Rozróżnienie praw zbywalnych i niezbywalnych wiąże się z pojęciem prawa podmiotowego. Prawem podmiotowym jest sytuacja prawna uprawnionego podmiotu...
Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii...
Sprzeciw od nakazu zapłaty jest swoistą formą odpowiedzi na nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym lub w elektronicznym postępowaniu...
Zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez ugodę strony czynią sobie wzajemne...
Poruszone przez Pana zagadnienie zostało uregulowane w Ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.   Zgodnie z Ustawą...
Bardzo często obywatele polscy uzyskują prawo jazdy na Ukrainie. Praktyka ta nie jest jednak do końca legalna. Na wielu forach internetowych można...
Ministerstwo Sprawiedliwości dementuje doniesienia prasowe o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu e-sądu. Resort podkreśla, że wprowadzenie elektronicznego...
Tweety na temat @DariuszKostyra