Spółka komandytowa jest spółką prawa handlowego uregulowanej w Kodeksie spółek handlowych. Przez ostatnie lata spółka komandytowa nie cieszyła się dużą popularnością jednak w ostatnich latach zdobywa coraz większe uznanie i coraz częściej jest zakładana.
Spółka komandytowa to korzystna forma współdziałania jednostek o zróżnicowanym kapitale, umożliwiająca wspólnikom dogodne ukształtowanie odpowiedzialności za zobowiązania spółki oraz za prowadzenie jej spraw.
Spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona.
Spółka komandytowa jest spółką osobową, blisko spokrewnioną ze spółką jawną, od której różni się przede wszystkim występowaniem dwóch kategorii wspólników: komplementariusza (od chwili wejścia w życie Kodeksu spółek handlowych jest to pojęcie języka prawnego), który odpowiada za zobowiązania spółki wobec wierzycieli bez ograniczenia, oraz komandytariusza, którego odpowiedzialność za te zobowiązania jest ograniczona. Wspólników musi być przynajmniej dwóch, i to o odmiennym charakterze (bliżej na temat historii i kolei losów tej spółki w prawie polskim por. J. Szwaja, w: Kodeks handlowy ..., t. I, s. 716 i nast.; tenże, w: Kodeks spółek ..., t. I, s. 673-674).
Z uwagi na status komandytariusza spółka komandytowa ma wiele cech spółki z o.o., a obecne unormowania cechy te pogłębiają (np. art. 107 i 108 ). Niewiele przesady jest w twierdzeniu, że jest to forma przejściowa między typową spółką osobową, jaką jest spółka jawna, a spółką z o.o., będącą spółką kapitałową. Stopień podobieństwa do jednej lub drugiej spółki zależy w znacznej mierze od umownego ukształtowania jej modelu (bliżej na ten temat por. A. Kidyba: Status prawny ..., s. 23 i nast.; tenże, Handlowe spółki ..., s. 246-247). Współczesne piśmiennictwo traktuje spółkę komandytową jako hybrydę łączącą w sobie cechy charakterystyczne typów, a nawet rodzajów spółek (na temat porównania z innymi spółkami i instytucjami zob. bliżej J. Szwaja, w: Kodeks spółek ..., t. I, s. 679-681 wraz z podaną literaturą; S. Szumański, w: Prawo spółek ..., s. 156-159).
Wspólnikami (komplementariuszami i komandytariuszami) mogą być osoby fizyczne, osoby prawne i niepełne osoby prawne, w tym handlowe spółki osobowe. W poprzednim stanie prawnym w doktrynie nie było zgody co do tego, czy wspólnikiem w spółce komandytowej może być spółka cywilna prowadząca działalność gospodarczą. Problem stał się bezprzedmiotowy z uwagi na brak podmiotowości prawnej spółki cywilnej.
Do najistotniejszych cech spółki komandytowej zalicza się (za A. Kidybą, Status prawny ..., s. 15; tenże, Handlowe spółki ..., s. 236):
- występowanie zawsze dwóch rodzajów wspólników: komplemetariuszy i komandytariuszy,
- zróżnicowany system odpowiedzialności wspólników,
- prowadzenie działalności gospodarczej,
- występowanie pod własną firmą,
- układ praw i obowiązków między wspólnikami,
- zawarcie umowy w formie aktu notarialnego,
- wpis do rejestru przedsiębiorców
Umowa spółki komandytowej powinna co najmniej zawierać następujące elementy:
- firmę i siedzibę spółki,
- przedmiot działalności spółki,
- czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony,
- oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
- oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową).