23/6/2012

Sytuacja prawna uchodźców w Polsce

W dniu 23 czerwca 2012 roku w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa odbyła się Konferencja Status społeczno-prawny uchodźców w Polsce.…

Czytaj więcej

Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.
Strona główna › Dla domu › Prawo spadkowe › Przedawnienie zachowku

Przedawnienie zachowku

Dariusz Kostyra

Autor: Dariusz Kostyra

Doradca Prawny
Ponad 8 lat doświadczenia
Doktorant PAN
Zgodnie z treścią art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
 
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
 
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
 
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
 
Zachowek jako prawo majątkowe również ulega przedawnieniu. Okres przedawnienia zachowku jest uregulowany w art. 1007 Kodeksu cywilnego.
 
Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.
 
Kodeks cywilny nie określa terminu przedawnienia roszczenia o zachowek w sytuacji, gdy dziedziczenie oparte jest na przepisach ustawy. Tymczasem w praktyce czasami zdarza się, że roszczenie o uzupełnienie zachowku przysługuje spadkobiercy ustawowemu. Taka sytuacja może wystąpić np. wówczas, gdy do dziedziczenia dochodzą małżonek w zbiegu z rodzeństwem, a doliczeniu podlegają znaczne darowizny. Może się wówczas okazać, że udział małżonka nie pokrywa należnego mu zachowku. W takiej sytuacji należy stosować per analogiam art. 1007 § 2 i przyjąć, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem trzech lat od otwarcia spadku (tak J. Pietrzykowski, w: Kodeks cywilny..., s. 1921; odmiennie R. Czarnecki, Wspólność majątku spadkowego..., s. 48).
 
Roszczenie o zapłatę zachowku ma charakter majątkowy, a przewidziany w art. 1007 § 1 termin jest terminem przedawnienia. Oznacza to, że w kwestiach nieuregulowanych przepisami księgi IV Kodeksu cywilnego należy sięgać do ogólnych zasad dotyczących przedawnienia roszczeń ( art. 117, 119 i n. Kodeksu cywilnego). Przepisy te jednak należy stosować z uwzględnieniem szczególnego charakteru stosunku prawnego, jaki istnieje pomiędzy zobowiązanym do wypłaty zachowku a uprawnionym z tego tytułu.
 
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2009 r. w sprawie III CSK 298/2008 wniesienie pozwu z żądaniem zapłaty zachowku przerywa bieg przedawnienia całego roszczenia, nawet jeżeli kwota zachowku okaże się wyższa od żądanej w pozwie.
 
Istotne jest również to, iż zgłoszenie zarzutu nieważności testamentu skutkuje przerwanie biegu terminu roszczenia o zachowek. Przerwanie biegu terminu przedawnienia na skutek podjęcia działań procesowych określonych w art. 123 § 1 kc dotyczy tylko roszczenia tego uprawnionego, który takie czynności zmierzające bezpośrednio do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia swojego roszczenia podjął, a nie osób trzecich (III CKN 251/98).
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom!
2012-03-04 14:21 Ireneusz napisał(a):
Zgodnie z art. 1007 po zmianach z dnia 23 października 2011r okres przedawnienia to 5lat od otwarcia testamentu !!!!
2012-03-04 19:05 Dariusz Kostyra napisał(a):
Dziękuję za słuszną uwagę. Przedmiotowy artykuł był przygotowywany jeszcze przed nowelizacją Kodeksu Cywilnego. Dodam jeszcze, iż bardzo ważnym jest to, że nowy pięcioletni termin przedawniania roszczenia o zachowek, stosownie do art. 8 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny, ma zastosowanie do roszczeń o zachowek powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a więc przed dniem 23 października 2011 r., a które w tym dniu nie były jeszcze przedawnione.
* Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany
Oczywiście nie ma przeszkód prawnych, aby w jednym zdarzeniu doszło do popełnienia kilku przestępstwa a nawet, aby ofiara była zarazem osobą...
Zgodnie z art. 68 Ustawy o gospodarce nieruchomościami w stanie obowiązującym w dniu nabycia od gminny lokalu mieszkalnego z bonifikatą - jeżeli...
Zgodnie z art. 178a Kodeksu karnego, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny...
Jak domniemam Pani babcia oraz dziadek byli współwłaścicielami nieruchomości na zasadach wspólności małżeńskiej. Zgodnie z art. 43 Kodeksu...
Ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zmianami) przewiduje możliwość przeniesienia na inny podmiot...
Z pewnością niniejsza sprawa dla polskich organów ścigania nie będzie prosta. Film pornograficzny umieszczony jest na zagranicznych serwerach,...
Zgodnie z art. 123 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym....
Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego....
Zarządzenie wykonania kary, w tym kary pozbawienia wolności, może nastąpić tylko wówczas, gdy skazany w okresie próby dopuści się zachowań,...
Rozróżnienie praw zbywalnych i niezbywalnych wiąże się z pojęciem prawa podmiotowego. Prawem podmiotowym jest sytuacja prawna uprawnionego podmiotu...
Założenie sklepu, baru czy też restauracji niemal zawsze wiąże się z koniecznością uzyskania koncesji na sprzedaż alkoholu. W niniejszym artykule...
Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii...
Sprzeciw od nakazu zapłaty jest swoistą formą odpowiedzi na nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym lub w elektronicznym postępowaniu...
Poruszone przez Pana zagadnienie zostało uregulowane w Ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.   Zgodnie z Ustawą...
Bardzo często obywatele polscy uzyskują prawo jazdy na Ukrainie. Praktyka ta nie jest jednak do końca legalna. Na wielu forach internetowych można...
Ministerstwo Sprawiedliwości dementuje doniesienia prasowe o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu e-sądu. Resort podkreśla, że wprowadzenie elektronicznego...
Tweety na temat @DariuszKostyra