Zasiedzenie nieruchomości polega na nabyciu jej własności przez posiadacza na skutek jej długotrwałego posiadania, przy spełnieniu wszystkich wymaganych prawem przesłanek. Instytucja ta została uregulowana w art. 172 ustawy z dnia 23 kweitnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm).
Przedmiotem zasiedzenia może być, co do zasady każda nieruchomość niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem. Wyjątek w tej mierze stanowi art. 272 w zw. z art. 254 k.c. zgodnie, z którymi nie można nabyć w drodze zasiedzenia własności budynku należącego do rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Poprzez zasiedzenia można nabyć natomiast prawo własności nieruchomości gruntowej, budynkowej lub lokalowej. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, jak i judykatury istnieje także możliwość zasiedzenia użytkowania wieczystego.
W doktrynie i orzecznictwie dopuszczono również możliwość zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości.
Zgodnie z kodeksem cywilnym dla skutecznego nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia należy spełnić dwie przesłanki. Po pierwsze posiadać nieruchomość nieprzerwanie jako posiadacz samoistny. Po drugie posiadanie to musi trwać przez odpowiednio długi, ustawowo określony okres czasu. Pierwsza z wymienionych przesłanek składa się z dwóch elementów. Po pierwsze, aby zasiedzieć nieruchomość należy posiadać ją jako posiadacz samoistny. Następuje tutaj odesłanie do art. 336 k.c., który stanowi, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel.
Pomocne jest ustanowione w art. 339 k.c. domniemania zgodnie, z którym ten kto rzeczą faktycznie włada jest uznawany za posiadacza samoistnego. Dla zasiedzenia nieruchomości należy także zachować ciągłość posiadania przez określony w ustawie czas. Posiadaniem ciągłym jest posiadanie nieprzerwane. Należy zaznaczyć, że niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania (art. 340 zd. 2 k.c.). Pomocny jest również art. 345 k.c. zgodnie, z którym posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane. Ustawodawca w art. 340 zd. 1 k.c. wprowadził domniemanie ciągłości posiadania. Ma ono znaczenie w procesie dowodowym, ponieważ dzięki niemu w postępowaniu sądowym wystarczy udowodnić nabycie posiadania nieruchomości i obecne jego trwanie. Drugą z przesłanek nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia jest wykazanie jej posiadania w ustawowym terminie. Termin ten jest różny i jest uzależniony od dobrej lub złej wiary posiadacza. W przypadku posiadania w dobrej wierze wynosi on dwadzieścia lat, a dla samoistnego posiadacza w złej wierze ulega przedłużeniu do lat trzydziestu.
W dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, aczkolwiek usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu, że przysługuje mu prawo własności nieruchomości. Dobra wiara zostaje, więc wyłączona nie tylko przez wiedzę, że posiadaczowi nie przysługuje prawo własności nieruchomości, ale również niedołożenie w tej mierze należytej staranności.
Skutkiem zasiedzenia jest to, iż samoistny posiadacz nieruchomości nabywa ex lege z upływem terminu zasiedzenia własność nieruchomości. Tym samym traci je dotychczasowy właściciel. Pomimo tego, iż zasiedzenie własności nieruchomości następuje z mocy prawa potrzebne jest formalne stwierdzenie jego nabycia. Następuje ono w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie zasiedzenia. Postanowienie sądu stwierdzające nabycie prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia ma, więc charakter deklaratoryjny.