Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Urlopy pracownicze

08.08.2012
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie
Urlopom pracowniczym poświęcony jest dział siódmy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141 z późn. zm.). Urlopem pracowniczym jest zagwarantowana przez przepisy prawa przerwa w wykonywaniu pracy, która przysługuje pracownikowi w przypadkach wskazanych w ustawie. Wśród urlopów pracowniczych należy wyróżnić:
 
  • urlop wypoczynkowy;
  • urlop na żądanie;
  • urlop bezpłatny.
 
Urlop pracowniczy - wypoczynkowy
 
Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. 
 
Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 k.p.).
 
W roku kalendarzowym, w którym pracownik podjął pracę po raz pierwszy, uzyskuje on prawo do urlopu wypoczynkowego z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Natomiast prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
 
Urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikom w następującym wymiarze:
 
  1. 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
  2. 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
 
Jeżeli chodzi o pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy to przysługujący mu urlop wypoczynkowy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika.
 
Należy podkreślić, iż do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu wypoczynkowego, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.
 
Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu (art. 1542 § 1 k.p.).
 
Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym jedynie części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.
 
Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.
 
Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo (art. 161 k.p.).
 
Jednakże urlopu niewykorzystanego w powyższym terminie należy pracownikowi udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
 
Należy podkreślić, iż ustawodawca dopuścił możliwość podzielenia urlopu wypoczynkowego na części. Może to nastąpić jedynie na wniosek pracownika. Ponadto w takim przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.
 
Urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi na żądanie. Pracodawca nie ma obowiązku ustalenia planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę. Obowiązek taki nie obciąża także pracodawcę, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W powyższych przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. 
 
Przepisy Kodeksu pracy dopuszczają w następujących przypadkach przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego:
 
  1. na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami;
  2. z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.
 
Ponadto pracodawca obowiązany jest przesunąć urlop wypoczynkowy na termin późniejszy w przypadku, gdy pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:
 
  1. czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby;
  2. odosobnienia w związku z chorobą zakaźną;
  3. powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy;
  4. urlopu macierzyńskiego.
 
Natomiast część urlopu wypoczynkowego, którą pracownik nie wykorzystał z powodu:
  1. czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby;
  2. odosobnienia w związku z chorobą zakaźną;
  3. odbywania ćwiczeń wojskowych albo przeszkolenia wojskowego przez czas do 3 miesięcy;
  4. urlopu macierzyńskiego
pracodawca jest także obowiązany udzielić w terminie późniejszym.
 
Pracodawca ma prawo odwołać pracownika z urlopu wypoczynkowego jedynie wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu (art. 167 § 1 k.p.).
 
Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. W przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.
 
Urlop pracowniczy - na żądanie
 
Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik powinien zgłosić żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia (art. 1672 k.p.). Należy podkreślić, iż łączny wymiar urlopu udzielonemu pracownikowi na jego żądanie nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.
 
Urlop pracowniczy - bezpłatny
 
Urlop bezpłatny może być udzielony pracownikowi na jego pisemny wniosek. Pracodawca nie ma jednak obowiązku uwzględnienie takiego wniosku. 
 
Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
 
Przy udzielaniu urlopu bezpłatnego, dłuższego niż 3 miesiące, strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn.
 
Za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Istotny jest fakt, iż okres urlopu bezpłatnego udzielonego z tego powodu wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy.


Tagi: urlop

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły