Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Rodzaje współuczestnictwa procesowego

22.03.2012
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie
Na podstawie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1965 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) wyróżnić można następujące rodzaje współuczestnictwa procesowego:
 
  1. współuczestnictwo czynne i bierne;
  2. współuczestnictwo formalne i materialne;
  3. współuczestnictwo jednolite;
  4. współuczestnictwo konieczne.
 
Współuczestnictwo czynne i bierne
 
Współuczestnictwo bierne zachodzi wówczas, gdy po stronie pozwanej występuje równocześnie więcej niż jeden podmiot. Natomiast współuczestnictwo czynne zachodzi w przypadku, gdy po stronie powodowej występuje jednocześnie więcej niż jeden podmiot.
 
Należy podkreślić, iż wyróżnienie współuczestnictwa czynnego i biernego zostało dokonane w doktrynie.
 
Współuczestnictwo formalne i materialne
 
Współuczestnictwo formalne ma miejsce w sytuacji, gdy po stronie powodowej lub pozwanej występuje kilka osób w sprawie, w której przedmiot sporu stanowią roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej. W przypadku takim właściwość sądu musi być uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna, jako też dla wszystkich wspólnie (art. 72 § 1 pkt 2).
 
Współuczestnictwo formalne charakteryzuje się brakiem jednego przedmiotu sporu. Przedmiotów sporu jest tyle, ilu jest współuczestników. 
 
Natomiast współuczestnictwo materialne ma miejsce wówczas, gdy po stronie powodowej lub pozwanej występuje kilka osób w sprawie, w której przedmiot sporu stanowią prawa lub obowiązki im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.). W związku z tym wskazuje się na istnienie dwóch rodzajów współuczestnictwa materialnego. Pierwszy z nich występuje w sytuacji, gdy prawa i obowiązki są wspólne dla powodów lub pozwanych. Natomiast drugi ma miejsce wówczas, gdy prawa lub obowiązki oparte są na tej samej postawie faktycznej i prawnej.
 
Współuczestnictwo materialne charakteryzuje się występowaniem tylko jednego przedmiotu sporu.
 
Współuczestnictwo materialne może przybrać postać współuczestnictwa zwykłego lub współuczestnictwa jednolitego. 
 
Współuczestnictwo jednolite
 
Współuczestnictwo jednolite zachodzi wówczas, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników (art. 73 § 2 k.p.c.).
 
Nie zachodzi współuczestnictwo jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.) pozwanych: zakładu pracy i Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w procesie z powództwa pracownika o odszkodowanie za wypadek przy pracy, opierającego się w stosunku do PZU na tym, że pracodawca ubezpieczył powoda od następstw nieszczęśliwych wypadków (Uchwała SN z dnia 31 października 1968 r., III CZP 80/68).
 
Współuczestnictwo w sporze dłużnika głównego i jego poręczycieli jest wprawdzie współuczestnictwem materialnym, ale nie ma charakteru współuczestnictwa jednolitego w rozumieniu przepisu art. 73 § 2 k.p.c., ponieważ wyrok nie musi dotyczyć niepodzielnie dłużnika głównego i jego poręczycieli (Wyrok SN z dnia 23 listopada 1982 r., IV PR 329/82).
 
Wyróżni się także odmianę omawianego współuczestnictwa w postaci współuczestnictwa jednolitego dowolnego. Zachodzi ono wówczas, gdy z istoty spornego stosunku prawnego wynika, że w charakterze strony powodowej lub pozwanej mogą wystąpić zarówno wszystkie podmioty, jak też tylko niektóre z nich. 
 
Współuczestnictwo konieczne
 
Współuczestnictwo konieczne występuje w sytuacji, gdy przeciwko kilku osobom sprawa może toczyć się tylko łącznie (art. 72 § 2 k.p.c.).
 
Należy podkreślić, iż współuczestnictwo konieczne może zachodzić także po stronie powodowej, a nie tylko pozwanej, jakby to wynikało z literalnego brzmienia przepisu art. 72 § 2 k.p.c.
 
W sprawie dotyczącej zapłaty wynagrodzenia na rzecz współtwórców pracowniczego projektu wynalazczego po stronie powodów nie zachodzi współuczestnictwo konieczne. Każdy z twórców może wystąpić z odrębnym pozwem o zapłatę należnej mu części wynagrodzenia (Postanowienie SN z dnia 19 kwietnia 2004 r., I PK 56/04).
 
W sprawie z powództwa dożywotników o rozwiązanie umowy dożywocia po stronie pozwanych małżonków nie zachodzi współuczestnictwo konieczne (Uchwała SN z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CZP 15/04).
 
Trzeba zaznaczyć, iż w przypadku, gdy w danej sprawie ma miejsce współuczestnictwo konieczne, sprawa ta nie może się toczyć, gdy nie będą w niej brały udziału wszystkie wskazane osoby.


Tagi: współuczestnictwo

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły