Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Postępowanie upominawcze

14.03.2012
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie
Postępowanie upominawcze uregulowane jest w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1965 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Postępowanie to stanowi odrębny tryb postępowania procesowego. 
 
Właściwość sądu
 
Na podstawie art. 4971 § 1 k.p.c. postępowanie upominawcze należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych. W związku z tym, jeżeli wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, a w postępowaniu w sprawach gospodarczych sto tysięcy złotych, właściwym do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym będzie sąd okręgowy. W  sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa wskazanych kwot właściwym będzie sąd rejonowy. 
 
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym następuje z urzędu. W każdym przypadku, w którym według oceny przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego istnieją do tego przesłanki sprawa powinna być skierowana do rozpoznania w postępowaniu upominawczym. Dlatego też zamieszczenie w pozwie wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym nie jest niezbędne. 
 
Sprawy podlegające rozpoznaniu w postępowaniu upominawczym
 
Należy podkreślić, iż w postępowaniu upominawczym podlegają rozpoznaniu jedynie sprawy o roszczenia pieniężne. Natomiast inne sprawy mogą być rozpoznawane w tym postępowaniu tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi (art. 498 § 1 k.p.c.).
 
Nakaz zapłaty nie może być wydany w postępowaniu upominawczym, jeżeli według treści pozwu:
 
  1. roszczenie jest oczywiście bezzasadne;
  2. przytoczone okoliczności budzą wątpliwość;
  3. zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego;
  4. miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.
 
Należy jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, iż powyższe przyczyny niemożności wydania nakazu zapłaty odwołują się do treści pozwu, a nie do treści złożonych dokumentów. Roszczenie jest oczywiście bezzasadne w przypadku, gdy już z treści pozwu wynika, iż powód na podstawie wskazanych okoliczności faktycznych nie ma prawa żądać od pozwanego określonego świadczenia. Jeżeli brak będzie „oczywistej” bezzasadności dopuszczalne jest wydanie nakazu zapłaty. 
 
W doktrynie dominuje pogląd, iż nie jest dozwolone wydanie nakazu zapłaty jedynie co do części roszczenia, a co do pozostałej części oddalenie powództwa lub skierowanie sprawy do postępowania zwykłego. 
 
Pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym
 
Pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym powinien odpowiadać wymogom przewidzianym dla pozwu w postępowaniu zwykłym. 
 
Jak już wyżej wskazano zamieszczenie w pozwie wniosku o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie jest konieczne. Sąd może wydać nakaz zapłaty także w przypadku, gdy powód o to nie wnosi w pozwie. Jednakże może to nastąpić jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, iż:
 
  1. roszczenie pieniężne jest uzasadnione;
  2. okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości;
  3. powoda nie obciąża obowiązek spełnienia na rzecz pozwanego świadczenia wzajemnego.
 
Skutki wydania nakazu zapłaty wydanego w  postępowaniu upominawczym
 
Należy podkreślić, iż nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym nie wywołuje takich samych skutków, jak nakaz zapłaty, który został wydany w postępowaniu nakazowym. 
 
Nakaz ten nie będzie stanowił tytułu zabezpieczającego jeszcze przed uprawomocnieniem. Jednakże zgodnie z art. 504 § 2 k.p.c. nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. W związku z czym po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd może on stanowić podstawę egzekucji. Nakazowi zapłaty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się (art. 782 § 2 k.p.c.). Zgodnie z Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2005 r. (I CA 1/05) sąd ma obowiązek nie tylko nadania nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności z urzędu, ale także doręczenia z urzędu tytułu wykonawczego wierzycielowi. 
 
Przebieg postępowania upominawczego
 
Zgodnie z art. 4971 § 1 k.p.c. rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym następuje na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym zarządzenia może wydać także referendarz sądowy. 
 
Po rozpoznaniu pozwu sądowi przysługują następujące uprawnienia:
 
  1. wydaje nakaz zapłaty w przypadku, gdy spełnione są przesłanki pozwalającego na jego wydanie;
  2. w razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przewodniczący wyznacza rozprawę, chyba że sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
 
Na podstawie art. 502 § 1 k.p.c. w nakazie zapłaty sąd obowiązany jest nakazać pozwanemu, żeby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia mu nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł sprzeciw do sądu.
 
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym należy doręczyć stronom. Pozwanemu doręcza się nakaz zapłaty wraz z pozwem i pouczeniem o sposobie wniesienia sprzeciwu oraz o skutkach niezaskarżenia nakazu (art. 502 § 2 k.p.c.).
 
Uchylenie nakazu zapłaty 
 
Sąd obowiązany jest z urzędu uchylić nakaz zapłaty w następujących przypadkach:
 
  1. gdy doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić z powodu tego, iż miejsce pobytu pozwanego nie jest znane lub doręczenie mu nakazu nie może nastąpić w kraju;
  2. gdy po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, iż pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej, organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.
 
Należy podkreślić, iż nie jest dopuszczalne uzupełnienie braków formalnych pozwu w postaci wskazania aktualnego adresu pozwanego w przypadku, gdy sąd wydał już nakaz zapłaty i bezskutecznie starał się go doręczyć pozwanemu. 


Tagi: nakaz zapłaty

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły