Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Wygaśnięcie obowiązku i przedawnienie roszczenia alimentacyjnego

23.01.2012
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie
Obowiązek alimentacyjny uregulowany jest w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59 z późn. zm.). 
 
Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego
 
Należy podkreślić, iż cechą charakterystyczną obowiązku alimentacyjnego jest to, iż obowiązek-roszczenie może powstać tak długo, jak długo będzie istnieć stosunek rodzinnoprawny, którego element stanowi stosunek alimentacyjny. Wykonywanie tego obowiązku uzależnione jest jednak od zaistnienia wymaganych przez przepisy prawa przesłanek. 
 
Obowiązek alimentacyjny wygasa, gdy przesłanki jego powstania ustaną. 
 
Mateusz Kowalski uprawniony był do alimentów, ponieważ znajdował się w niedostatku. Stan niedostatku ustał jednak na skutek przyznania mu przez ZUS renty. W takim przypadku utracił on uprawnienie do alimentów.
 
Obowiązek alimentacyjny wygaśnie, gdy osoba zobowiązana do alimentów nie będzie w stanie dalej ich dostarczać. 
 
Niemożność dalszego dostarczania alimentów przez zobowiązanego może wynikać m.in. z utraty pracy, utraty zdolności do pracy na skutek długotrwałej choroby.
 
Należy pamiętać jednak, iż w przypadku, gdy zmieni się w przyszłości sytuacja stron stosunku alimentacyjnego i powstaną ponownie przesłanki obowiązku alimentacyjnego, każdej ze stron będzie przysługiwało uprawnienie do żądania zasądzenia alimentów, stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, podwyższenia lub zmniejszenia alimentów (art. 138 k.r. i o.).
 
Definitywne wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego następuje w razie śmierci jednej ze stron.
 
Skutek taki wynika z faktu, iż zgodnie z art. 139 k.r. i o. obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego. Należy podkreślić jednak, iż z chwilą śmierci osoby zobowiązanej do alimentów wygasa sam obowiązek alimentacyjny, natomiast przysługujące do tej chwili uprawnionemu raty alimentacyjne należą do spadku po zobowiązanym jako długi spadkowe (art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). 
 
Raty alimentacyjne, które stały się wymagalne za życia uprawnionego i które zostały prawomocnie zasądzone, należą do spadku po uprawnionym (Uchwała SN z dnia 15 lipca 1965 r., III CO 36/65).
 
Obowiązek dostarczania małżonkowi środków utrzymania wygasa w następujących przypadkach: 
 
  1. z chwilą unieważnienia małżeństwa;
  2. z chwilą rozwiązania małżeństwa;
  3. w razie orzeczenia separacji małżonków.
 
Przedawnienie obowiązku alimentacyjnego
 
Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego przedawniają się nie prawa, a wynikające z nich roszczenia.
 
Obowiązek alimentacyjny nie ulega przedawnieniu. Przedawniają się natomiast roszczenia o poszczególne raty alimentacyjne.
 
Zgodnie z art. 137 § 1 k.r. i o. roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech. Wynika to z faktu, iż obowiązek alimentacyjny ma na celu zaspokojenie bieżących potrzeb uprawnionego. W przypadku, gdy przed upływem trzech lat uprawniony nie żądał ich zaspokojenia można przypuszczać, że zostały zaspokojone. Nie można jednak zapominać, iż niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia zasądzając odpowiednią sumę pieniężną. W uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty (art. 137 § 2 k.r. i o.).
 
Do biegu przedawnienia roszczeń alimentacyjnych zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu roszczeń majątkowych.
 
W związku z powyższym stosuje się przepisy o rozpoczęciu, zawieszeniu, przerwaniu biegu przedawnienia. 
Przedawnienie nie biegnie w następujących przypadkach:
 
  1. przez czas trwania małżeństwa w odniesieniu do roszczeń małżonków o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r. i o.);
  2. przez czas trwania władzy rodzicielskiej w odniesieniu do roszczeń przysługujących dzieciom w stosunku do rodziców; należy podkreślić jednak, iż w przypadku, gdy władza rodzicielska nie przysługuje rodzicom bieg przedawnienia roszczeń alimentacyjnych dziecka biegnie w czasie jego małoletniości.
 
Przepis art. 121 pkt 1 k.c., w myśl którego w czasie trwania władzy rodzicielskiej bieg przedawnienia co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, ma zastosowanie także do roszczeń alimentacyjnych. przedawnienie co do wymienionych roszczeń biegnie nie tylko wtedy, gdy władza rodzicielska nie przysługuje obojgu rodzicom, lecz także wówczas, gdy władza ta nie przysługuje tylko temu z nich, od którego dziecko dochodzi alimentów (Uchwała SN z dnia 25 listopada 1968 r., III CZP 65/68).
 
Roszczenia regresowe osób, które dostarczały alimentów nie będąc do tego zobowiązane albo będąc zobowiązane w dalszej kolejności ulegają przedawnieniu także z upływem 3 lat (art. 140 § 2 k.r. i o.).


Tagi: przedawnienie, alimenty

Opinie naszych zadowolonych Klientów
  • 12.05.2013 Ilona napisał(a):

    Witam, czy jeśli osoba która płaci alimenty na dziecko, a ono obecnie studiuje i w lipcu skończy 25 lat, kończy również ostatni rok studiów musi złożyć pozew o zaprzestanie obowiązku alimentacyjnego czy też dziecko musi napisać oświadczenie woli?
    Słyszałam kiedyś w tv, iż obowiązek alimentacyjny wobec dziecka kończy się wraz z ukończeniem przez niego 25 roku życia. Na internecie pisze również że rodzic ma płacić alimenty, gdy dziecko jest w niedostatku ponieważ nie ma pracy.

    Proszę o odpowiedź. Ilona

  • 27.10.2013 Alicja napisał(a):

    Dziecko może mieć 30 lat i nie mieć pracy i co myślisz że takie dziecko powinno mieć prawo do alimentów. Śmieszne.

  • 03.01.2014 jerry napisał(a):

    Alicjo,co tak ostro,to w końcu własne dziecko.
    To tez racja,nasze prawo wymaga kilku ważnych zmian z tym związanych,niemniej jednak jest tu trochę racji odnośnie płatności. Moja córka obecnie ukończyła studia i nie może znalesc pracy,no cóż z czegoś musi się utrzymywać to jasne,ale kiedyś musi być koniec
    pozdrawiam

  • Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły