Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Przesłanki obowiązku alimentacyjnego

26.12.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ukształtowała przesłanki obowiązku alimentacyjnego odmiennie w zależności od rodzaju stosunku rodzinnego, w którym obowiązek ten powstaje. W związku z tym wyróżnić można:
 
  1. przesłanki podstawowe wszystkich roszczeń;
  2. przesłanki w odniesieniu do niesamodzielnego dziecka;
  3. przesłanki obowiązku między rodzeństwem;
  4. przesłanki obowiązku między powinowatymi.
 
Przesłanki podstawowe wszystkich roszczeń alimentacyjnych
 
Do przesłanek charakterystycznych dla wszystkich roszczeń należy stan potrzeby występujący po stronie uprawnionego wierzyciela alimentacyjnego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe dostarczania alimentów przez zobowiązanego dłużnika alimentacyjnego.
 
Jeżeli chodzi o pierwszą ze wskazanych przesłanek to przyjmuje się, iż mamy z nią do czynienia w sytuacji, gdy osoba uprawniona do alimentów nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Sytuacja taka może dotyczyć nie tylko małoletnich dzieci, ale także osób dorosłych. Należy zaznaczyć jednak, iż w art. 133 § 2 k.r. i o. wyraźnie podkreślono, że jedynie rodzice zobowiązani są do alimentów wobec niesamodzielnego dziecka. Natomiast we wszystkich innych przypadkach uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
 
W celu zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego potrzebne będą z reguły wyższe świadczenia zobowiązanego do alimentów aniżeli w celu usunięcia niedostatku.
 
Zgodnie z poglądem dominującym zarówno w judykaturze, jak i orzecznictwie uprawniony do alimentów jest zobowiązany do sprzedaży jedynie przedmiotów luksusowych w celu przeznaczenia dochodu uzyskanego z  ich wyzbycia na własne utrzymanie.
 
Obowiązek alimentacyjny powstaje jedynie wówczas, gdy osoba zobowiązana ma możliwości zarobkowe lub majątkowe pozwalające na jego wykonanie.
 
Chodzi tutaj o „możliwości”, a nie rzeczywiście uzyskiwane dochody. Pojęcie „możliwości zarobkowe lub majątkowe” oznacza dochody, jakie zobowiązany uzyskiwałby, gdyby dołożył należytej staranności oraz przestrzegał zasad prawidłowej gospodarki.
 
Przesłanki w odniesieniu do niesamodzielnego dziecka
 
Jak już wyżej zaznaczono dziecko jest uprawnione do alimentów od rodziców nie w przypadku, gdy znajduje się w niedostatku, ale w sytuacji, gdy nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać. Obowiązek ten jednak nie powstanie, gdy dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania (art. 133 § 1 k.r. i o.). 
 
Natomiast względem dziecka pełnoletniego rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 k.r. i o.). 
 
Rodzice nie są obowiązani dostarczać środków utrzymania dziecku, które, będąc już przygotowane należycie do wykonywania przez nie odpowiedniego dla niego zawodu, podejmuje dla podniesienia swych kwalifikacji dalsze kształcenie się, ale w studiach się zaniedbuje, nie robi należytych postępów, nie otrzymuje obowiązujących zaliczeń, nie zdaje w terminie przepisanych egzaminów, a zwłaszcza jeżeli z własnej winy powtarza lata studiów i wskutek tego nie kończy studiów w przewidzianym programem okresie (Wyrok SN z dnia 8 sierpnia 1980 r., III CRN 144/80).
 
Przesłanki obowiązku między rodzeństwem
 
Przesłanki powstania obowiązku alimentacyjnego między krewnymi to niedostatek po stronie uprawnionego oraz możliwości majątkowe lub zarobkowe po stronie zobowiązanego. Jednakże te ogólne przesłanki zostały w dużej mierze złagodzone. 
 
Zobowiązany może uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbliższej rodziny (art. 134 k.r. i o.).
 
Przesłanki obowiązku między powinowatymi
 
Oprócz wskazanych wyżej dwóch ogólnych przesłanek powstania obowiązku alimentacyjnego potrzebne jest ponadto zaistnienie przesłanki dodatkowej w postaci zgodności roszczenia o alimenty z zasadami współżycia społecznego. Ponadto roszczenie ojczyma lub macochy ustawodawca uzależnił od tego, czy przyczyniali się oni do utrzymania i wychowania pasierba.
 
Dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, nie będącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swego ojca, nie będącej jego matką. Natomiast mąż matki dziecka, nie będący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje żonie ojca dziecka, nie będącej matką dziecka (art. 144 § 1 i 2 k.r. i o.).


Tagi: alimenty, prawo rodzinne

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły