Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Przedawnienie zachowku

10.11.2011
Zgodnie z treścią art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
 
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
 
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
 
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
 
Zachowek jako prawo majątkowe również ulega przedawnieniu. Okres przedawnienia zachowku jest uregulowany w art. 1007 Kodeksu cywilnego.
 
Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.
 
Kodeks cywilny nie określa terminu przedawnienia roszczenia o zachowek w sytuacji, gdy dziedziczenie oparte jest na przepisach ustawy. Tymczasem w praktyce czasami zdarza się, że roszczenie o uzupełnienie zachowku przysługuje spadkobiercy ustawowemu. Taka sytuacja może wystąpić np. wówczas, gdy do dziedziczenia dochodzą małżonek w zbiegu z rodzeństwem, a doliczeniu podlegają znaczne darowizny. Może się wówczas okazać, że udział małżonka nie pokrywa należnego mu zachowku. W takiej sytuacji należy stosować per analogiam art. 1007 § 2 i przyjąć, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem trzech lat od otwarcia spadku (tak J. Pietrzykowski, w: Kodeks cywilny..., s. 1921; odmiennie R. Czarnecki, Wspólność majątku spadkowego..., s. 48).
 
Roszczenie o zapłatę zachowku ma charakter majątkowy, a przewidziany w art. 1007 § 1 termin jest terminem przedawnienia. Oznacza to, że w kwestiach nieuregulowanych przepisami księgi IV Kodeksu cywilnego należy sięgać do ogólnych zasad dotyczących przedawnienia roszczeń ( art. 117, 119 i n. Kodeksu cywilnego). Przepisy te jednak należy stosować z uwzględnieniem szczególnego charakteru stosunku prawnego, jaki istnieje pomiędzy zobowiązanym do wypłaty zachowku a uprawnionym z tego tytułu.
 
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2009 r. w sprawie III CSK 298/2008 wniesienie pozwu z żądaniem zapłaty zachowku przerywa bieg przedawnienia całego roszczenia, nawet jeżeli kwota zachowku okaże się wyższa od żądanej w pozwie.
 
Istotne jest również to, iż zgłoszenie zarzutu nieważności testamentu skutkuje przerwanie biegu terminu roszczenia o zachowek. Przerwanie biegu terminu przedawnienia na skutek podjęcia działań procesowych określonych w art. 123 § 1 kc dotyczy tylko roszczenia tego uprawnionego, który takie czynności zmierzające bezpośrednio do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia swojego roszczenia podjął, a nie osób trzecich (III CKN 251/98).


Tagi: zachowek, przedawnienie, zachówek, prawo spadkowe, prawo zachówku

Opinie naszych zadowolonych Klientów
  • 04.03.2012 Ireneusz napisał(a):

    Zgodnie z art. 1007 po zmianach z dnia 23 października 2011r okres przedawnienia to 5lat od otwarcia testamentu !!!!

  • 04.03.2012 Dariusz Kostyra napisał(a):

    Dziękuję za słuszną uwagę. Przedmiotowy artykuł był przygotowywany jeszcze przed nowelizacją Kodeksu Cywilnego. Dodam jeszcze, iż bardzo ważnym jest to, że nowy pięcioletni termin przedawniania roszczenia o zachowek, stosownie do art. 8 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny, ma zastosowanie do roszczeń o zachowek powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a więc przed dniem 23 października 2011 r., a które w tym dniu nie były jeszcze przedawnione.

  • Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły