Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Relacje dziecka z rodzicem niezależne od władzy rodzicielskiej

26.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964, Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) nie wszystkie stosunki prawne między rodzicami a dzieckiem uzależnione są od tego, czy rodzice sprawują władzę rodzicielską. Należą do nich m.in.:

  1. nazwisko dziecka;
  2. wzajemny obowiązek pomocy;
  3. osobista styczność z dzieckiem.

Niezależne od władzy rodzicielskiej jest określenie nazwiska dziecka, wzajemny obowiązek pomocy rodziców i dzieci, a także prawo kontaktów z dzieckiem.

Jeżeli chodzi o określenie nazwiska dziecka to należy odróżnić dwie sytuacje: sytuację dziecka małżeńskiego oraz sytuację dziecka pozamałżeńskiego.

Za dziecko małżeńskie uważa się dziecko, które urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia (art. 62 § 1 k.r. i o.). dziecko takie nosi nazwisko będące nazwiskiem obojga małżonków. Jeżeli małżonkowie mają różne nazwiska, dziecko nosi nazwisko wskazane w ich zgodnych oświadczeniach. Małżonkowie mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka (art. 88 § 1 k.r. i o.). Oświadczenia w sprawie nazwiska dziecka są składane jednocześnie z oświadczeniami o nazwiskach, które będą nosić małżonkowie. Jeżeli małżonkowie nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.

Przy sporządzeniu aktu urodzenia pierwszego wspólnego dziecka małżonkowie mogą jednak złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego zgodne oświadczenia o zmianie wskazanego przez nich nazwiska dziecka albo oświadczenia o wyborze nazwiska dziecka, jeżeli nazwisko dziecka nie zostało przez nich wskazane.

Wskazany wyżej sposób ustalania nazwiska dziecka stosuje się także odpowiednio do nazwiska dziecka, którego rodzice zawarli małżeństwo po jego urodzeniu.

Do zmiany nazwiska dziecka, którego rodzice zawarli małżeństwo po ukończeniu przez dziecko trzynastu lat, jest potrzebna jego zgoda (art. 88 § 4 k.r. i o.).

Należy podkreślić, iż w przypadku rozwodu rodziców nazwisko dziecka nie ulega zmianie, nawet wówczas, gdy jeden z małżonków powróci do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa (art. 59 k.r. i o.).

Jeżeli chodzi natomiast o nazwisko dziecka pochodzącego ze związku pozamałżeńskiego to w przypadku, gdy ojcostwo zostało ustalone przez uznanie, dziecko nosi nazwisko wskazane w zgodnych oświadczeniach rodziców, składanych jednocześnie z oświadczeniami koniecznymi do uznania ojcostwa. Rodzice mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka. Jeżeli rodzice nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca. Do zmiany nazwiska dziecka, które w chwili uznania już ukończyło trzynaście lat, jest potrzebna jego zgoda (art. 89 § 1 k.r. i o.).

W razie zaś sądowego ustalenia ojcostwa sąd nadaje dziecku nazwisko w wyroku ustalającym ojcostwo, stosując przy tym zasady obowiązujące przy ustalaniu nazwiska dziecka, którego ojcostwo zostało uznane.  Jeżeli dziecko ukończyło trzynaście lat, do zmiany nazwiska jest potrzebna jego zgoda (art. 89 § 2 k.r. i o.).

Natomiast w przypadku, gdy ojcostwa nie ustalono, dziecko nosi nazwisko matki (art. 89 § 3 k.r. i o.), a dziecku nieznanych rodziców nazwisko nadaje sąd opiekuńczy (art. 89 § 4 k.r. i o.).

Jeżeli matka małoletniego dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem tego dziecka, małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego zgodne oświadczenia, że dziecko będzie nosić takie samo nazwisko, jakie zgodnie z art. 88 k.r. i o. nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko. Do zmiany nazwiska dziecka, które ukończyło trzynaście lat, jest potrzebna jego zgoda. Nadanie jednak dziecku nazwiska w tym trybie nie jest dopuszczalne, jeżeli nosi ono nazwisko ojca albo nazwisko utworzone na podstawie zgodnych oświadczeń rodziców dziecka przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka. Te same zasady stosuje się, gdy ojciec małoletniego dziecka zawarł małżeństwo z kobietą, która nie jest matką tego dziecka (art. 90 k.r. i o.).

Na zmianę nazwiska dziecka w trybie administracyjnym potrzebna jest zgoda ojca mimo ograniczenia jego władzy rodzicielskiej bez względu na zakres obowiązków i uprawnień określonych w wyroku rozwodowym w trybie art. 58 § 1 zdanie drugie k.r. i o. (Uchwała SN z dnia 13.07.1987 r., III CZP 40/87).

Na podstawie art. 87 k.r. i o. rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnej pomocy i wspierania się. Obowiązek ten nie jest uzależniony od władzy rodzicielskiej. Jego podstawą jest bliska więź, która łączy rodziców i dzieci. Obowiązek ten może być realizowany zarówno w sferze majątkowej, jak i niemajątkowej. Od odrębnego obowiązku alimentacyjnego różni się tym, iż uprawnionemu nie przysługuje roszczenie w celu doprowadzenia do realizacji obowiązku wzajemnej pomocy.

Prawo do utrzymywanie kontaktów z dzieckiem przysługuje rodzicom niezależnie od tego, czy posiadają władzę rodzicielską. Uprawnienie to może być im jednak odebrane przez sąd w przypadku, gdy nie mają władzy rodzicielskiej, a ich kontakty z dzieckiem zagrażają jego dobru (art. 1132 k.r. i o.). Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.



Tagi: dziecko, władza rodzicielska, prawo rodzinne

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły