Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Kogo obciąża obowiązek alimentacyjny oraz jaka jest kolejność jego wykonywania?

26.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Zakres podmiotowy i kolejność obowiązków alimentacyjnych wyznaczony jest przez ustawę z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964, Nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania.

Zgodnie z art. 128 k.r. i o. obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek ten odnosi się do krewnych wstępnych, którymi są m.in. rodzice, dziadkowie, a także krewnych zstępnych – dzieci, wnuków, itd. Nie podlega on ograniczeniu ze względu na stopnie pokrewieństwa. Jeżeli chodzi natomiast o obowiązek alimentacyjny między rodzeństwem to obejmuje on zarówno rodzeństwo rodzone, jak i przyrodnie. Obowiązek alimentacyjny nie dotyczy natomiast innych krewnych w linii bocznej.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w razie potrzeby także środków wychowania istnieje we wszystkich rodzajach przysposobienia, tzn. w przysposobieniu niepełnym, pełnym i całkowitym.

Przedmiotowy obowiązek obciąża ponadto pasierba względem macochy i ojczyma, a także macochę i ojczyma wobec pasierba.

Do kręgu osób uprawnionych i zobowiązanych w zakresie obowiązku alimentacyjnego należą również małżonkowie i to nie tylko w czasie trwania małżeństwa, ale także w trakcie separacji, po rozwodzie lub jego unieważnieniu.

Obowiązek alimentacyjny obciąża ponadto ojca dziecka pozamałżeńskiego wobec jego matki.

Ustawodawca wprowadził dwie reguły kolejności obowiązków alimentacyjnych w stosunku do krewnych:

  1. według linii pokrewieństwa - obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem (art. 129 § 1 k.r. i o.);
  2. według stopnia pokrewieństwa - jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r. i o.).

Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r. i o.).

Zgodnie z art. 130 k.r. i o. obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Taka sama kolejność występuje w przypadku obowiązku alimentacyjnego obciążającego małżonków w czasie trwania małżeństwa.

Jeżeli skutki przysposobienia polegają wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym, obowiązek alimentacyjny względem przysposobionego obciąża przysposabiającego przed wstępnymi i rodzeństwem przysposobionego, a obowiązek alimentacyjny względem wstępnych i rodzeństwa obciąża przysposobionego dopiero w ostatniej kolejności (art. 131 § 1 k.r. i o.). W przypadku, gdy jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, przysposobienie nie ma wpływu na obowiązek alimentacyjny między przysposobionym a tym drugim małżonkiem i jego krewnymi.

Jeżeli chodzi natomiast o kolejność świadczeń alimentacyjnych między pasierbem a macochą lub ojczymem to zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi.

Obowiązek alimentowania pasierba opiera się na zasadach współżycia społecznego i nie jest związany z kolejnością przewidzianą w art. 129 k.r. i o. Dlatego też jeżeli macocha (ojczym) poszukująca(y) alimentów od pasierba ma własne dzieci, które mogą jej (jemu) zapewnić środki utrzymania, sąd może - zależnie od okoliczności i kierując się zasadami współżycia społecznego (a zwłaszcza biorąc pod uwagę długość okresu wychowania pasierba przez macochę lub ojczyma oraz stan majątkowy pasierba w zestawieniu ze stanem majątkowym dzieci) - obciążyć pasierba częścią świadczeń alimentacyjnych albo też żądanie alimentów w stosunku do niego całkowicie oddalić (Uchwała SN z dnia 28.05.1968 r., III CZP 49/68).

Można przedstawić następującą kolejność obowiązków alimentacyjnych:

  1. obowiązek małżonka;
  2. obowiązek zstępnych (np. dziecka wobec ojca):

- przysposobionego wobec przysposabiającego;

- pasierba wobec macochy lub ojczyma;

  1. obowiązek wstępnych (np. matki wobec córki):

- przysposabiającego względem przysposobionego;

- macochy lub ojczyma wobec pasierba;

  1. obowiązek osoby przysposobionej w sposób niepełny wobec jej wstępnych naturalnych (np. ojca, matki);
  2. obowiązek pomiędzy rodzeństwem.

Jeżeli chodzi natomiast o obowiązek ojca dziecka pozamałżeńskiego do przyczyniania się w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu to wyprzedza on wszystkie inne obowiązki alimentacyjne.

Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r. i o.).



Tagi: alimenty, prawo rodzinne, kodeks rodzinny

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły