Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Ustanie stosunku pracy

25.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141 z późn. zm.) przyczyną ustania stosunku pracy jest jego wygaśnięcie lub rozwiązanie.

Rozwiązanie stosunku pracy następuje na podstawie czynności jednostronnej lub dwustronnej, natomiast wygaśnięcie tego stosunku następuje z mocy prawa na podstawie innych niż czynności prawne zdarzeń prawnych.

Czynności prawne dwustronne

Strony stosunku pracy mają prawo rozwiązania tego stosunku na podstawie dwustronnej czynności prawnej określanej jako porozumienie stron. Przyznanie takiego uprawnienia stanowi oczywistą konsekwencję podstawowej zasady prawa pracy, którą jest wymóg zgody zarówno pracodawcy, jak i pracownika na nawiązanie stosunku pracy. Dwustronna czynność prawna wywołuje skutek z chwilą, gdy obie strony stosunku pracy – pracodawca i pracownik złożą zgodne oświadczenia zmierzające do zakończenia w określonym terminie istniejącego stosunku pracy.

Rozwiązanie stosunku pracy na podstawie porozumienia stron jest uważane przez ustawodawcę za najlepszą przyczynę ustania tego stosunku.

Każdy rodzaj umowy o pracę może ulec rozwiązaniu na podstawie porozumienia stron. Termin, w którym stosunek pracy ustaje określają strony omawianej czynności prawnej. Mogą one wskazać jako dzień rozwiązania umowy o pracę nie tylko dzień zawarcia porozumienia, ale także termin późniejszy. Dodać należy ponadto, iż termin ten może być przez strony zmieniany.

Jeżeli stosunek pracy ulega rozwiązaniu na podstawie porozumienia stron to nie obowiązują przepisy Kodeksu pracy w przedmiocie kontroli związkowej, ochrony szczególnej pracownika, a także zasadności rozwiązania umowy o pracę.

Klauzula umowna upoważniająca pracodawcę i pracownika do rozwiązania stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym, bez podania przyczyny, na zasadzie porozumienia stron jest nieważna (Uchwała SN z dnia 15 kwietnia 1994 r., I PZP 14/94).

Zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą zainicjować rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Fakt, który podmiot tego dokona nie ma żadnego znaczenia.

Propozycja rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron złożona przez jedną stronę tego stosunku przestaje ją wiązać, jeżeli druga strona nie przyjęła jej w wyznaczonym terminie, a jeżeli termin ten nie został określony – niezwłocznie po jej złożeniu.

Jeżeli druga strona nie przyjmie propozycji zawarcia porozumienia nie uznaje się, że propozycja ta przekształca się w wypowiedzenie umowy o pracę.

Nie można mylić z rozwiązaniem stosunku pracy na mocy omawianej czynności prawnej zawarcia porozumienia w przedmiocie skrócenia okresu wypowiedzenia. Ta ostatnia czynność prawna może mieć miejsce wówczas, gdy stosunek pracy został już wypowiedziany. W sytuacji takiej określony podmiot może wyrazić zgodę na skrócenie okresu wypowiedzenia.

Omawiane porozumienie należy także odróżnić od porozumienia pracodawców, na którego podstawie następuje przejście pracownika od jednego pracodawcy do innego. Porozumienie pracodawców musi składać się z  trzech elementów:

  1. zawierają go dwaj pracodawcy;
  2. następuje rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy dotychczasowym pracodawcą a pracownikiem;
  3. następuje nawiązanie stosunku pracy pomiędzy pracownikiem a nowym pracodawcą.

Czynności prawne jednostronne

Czynność prawna jednostronna powodująca ustanie stosunku pracy polega na oświadczeniu przez jedną ze stron tego stosunku, że nie chce w nim dłużej pozostawać, a co za tym idzie, ze chce go zakończyć.

Jako jednostronne czynności prawne, które rozwiązują stosunek pracy wymienia się:

  1. wypowiedzenie umowy o pracę – polega na złożeniu przez pracodawcę lub pracownika oświadczenia, które powoduje rozwiązanie umowy z upływem oznaczonego terminu;
  2. rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia – polega za złożeniu przez jedną ze stron oświadczenia woli, które powoduje natychmiastowe ustanie stosunku pracy;
  3. rozwiązanie umowy o pracę za kilkudniowym uprzedzeniem – ten sposób rozwiązania stosunku pracy dotyczy tylko pracownika i może nastąpić jedynie w sytuacjach określonych przez przepisy prawa.

Zdarzenia niebędące czynnościami prawnymi, które powodują ustanie stosunku pracy

Do zdarzeń niebędących czynnościami prawnymi, które powodują ustanie stosunku pracy zalicza się:

  1. zdarzenia powodujące z woli stron rozwiązanie stosunku pracy w przyszłości – można wymienić przykładowo upływ okresu, na który zawarto umowę o pracę, zakończenie prac, do wykonania których zawarto umowę;
  2. zdarzenia powodujące wygaśnięcie umowy o pracę bądź niezależnie od woli stron, bądź zależnie od woli tylko jednej ze stron – można wymienić przykładowo śmierć pracodawcy, który jest osobą fizyczną, śmierć pracownika, trzymiesięczny okres nieobecności w pracy z powodu tymczasowego aresztowania.

Wszystkie wymienione wyżej sytuacje powodują ustanie stosunku pracy ex nunc, tzn. od momentu nastąpienia określonego zdarzenia prawnego.

Natomiast jeżeli jedna ze stron stosunku pracy uchyli się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli, które stanowiło jeden ze składników umowy o pracę, umowa ta ulega zniesieniu ex tunc, tzn. od dnia złożenia wadliwego oświadczenia woli. Nie wyklucza to jednak obciążenia pracodawcy obowiązkiem zapłaty za pracę, która została już wykonana.



Tagi: prawo pracy, kodeks pracy

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły