Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Roszczenie windykacyjne

24.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Dla skutecznego wykonywania prawa własności ustawodawca przewidział odpowiednie roszczenia ochronne – roszczenie windykacyjne (rei vindicatio) oraz roszczenie negatoryjne. Pierwsze z nich chroni uprawnienie właściciela do posiadania rzeczy, natomiast drugie dotyczy innych naruszeń prawa własności.

W myśl art. 222 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Przesłanką, która warunkuje, więc wystąpienie z roszczeniem windykacyjnym jest posiadanie rzeczy, a ściślej mówiąc władanie nią, przez nieuprawnioną osobę trzecią przy jednoczesnym pozbawieniu go właściciela. Źródła takiego stanu rzeczy mogą być różnorakie. Może on być spowodowany czynem niedozwolonym, a nawet wynikać ze stosunków obligacyjnych.

Barbara Dąbrowska wynajęła Janowi Kowalczykowi samochód. Pomimo tego, iż zgodnie z umową najmu po jej wygaśnięciu najemca (Jan Kowalski) był zobowiązany do zwrotu przedmiotu najmu, to nie oddał on samochodu Pani Barbarze. Pani Barbarze przysługuje wobec Pana Jana roszczenie windykacyjne.

Jako, że roszczenie windykacyjne polega w zasadzie na przywróceniu władania przez uprawnionego właściciela, wygasa ono jeżeli windykowana rzecz przestała istnieć. Natomiast nie wyłącza to roszczenia odszkodowawczego.

Jeżeli w sytuacji określonej w przykładzie pierwszym Pan Jan zniszczyłby samochód Pani Barbary to roszczenie windykacyjne wygasa, ponieważ brak jest przedmiotu tego roszczenia. Natomiast Pani Barbara mogłaby dochodzić od niego odszkodowania.

Warto zwrócić uwagę na fakt, iż roszczenie windykacyjne nie obejmuje np. roszczenia z tytułu bezumownego korzystania przez nieuprawnionego z windykowanej rzeczy. Natomiast służą temu roszczenia uzupełniające określone w art. 224 – 230 k.c.

Legitymacja czynną do dochodzenia roszczenia windykacyjnego przysługuje właścicielowi, współwłaścicielowi, użytkownikowi wieczystemu.

Na podstawie art. 209 k.c. nawet jeden tylko współwłaściciel może dochodzić od osoby trzeciej roszczenia windykacyjnego oraz roszczeń uzupełniających (Uchwała SN z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 3/08).

Roszczenie to może być także stosowane, na podstawie odesłania zawartego w art. 251 k.c., przez uprawnionych z ograniczonych praw rzeczowych. Ponadto z roszczenia windykacyjnego może skorzystać najemca (art. 690 k.c.) a także dzierżawca (art. 694 k.c.)

Najemca lokalu mieszkalnego, niezależnie od sposobu nawiązania stosunku najmu, może dochodzić w drodze sądowej wydania lokalu przeciwko każdej osobie, której nie przysługuje skuteczne względem najemcy uprawnienie do zajmowania tego lokalu (Wyrok SN z dnia 2 października 1986 r., III CZP 69/86).

Legitymowaną biernie jest natomiast osoba władająca faktycznie cudzą rzeczą.

W celu wytoczenia powództwa z roszczenia windykacyjnego uprawniony powinien wykazać swoje prawo własności. Może się przy tym posługiwać wszelkimi dowodami, jednak należy pamiętać, iż musi on obalić wynikające z posiadania domniemanie prawne własności (341 k.c.). Ułatwiona jest przy tym sytuacja właściciela nieruchomości, który może posłużyć się, przemawiającym z kolei na jego korzyść domniemaniem prawnym zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz. U. z 2001, Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Warto zauważyć, iż pozwany może bronić się poprzez obalenie legitymacji czynnej powoda, jeżeli wykaże, iż nie przysługuje mu w stosunku do windykowanej rzeczy prawo własności.

Fakt prowadzenia działalności społecznie użytecznej przez posiadacza nieruchomości nie przesądza uznania zgłoszonego przez użytkownika wieczystego żądania jej wydania za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 5 k.c.) (Wyrok SN z dnia 3 października 2000 r., I CKN 287/00).

Innym sposobem obrony może być wykazanie przez pozwanego, iż przysługuje mu skuteczne względem powoda uprawnienie do władania rzeczą. Tytułem przykładu można wskazać, iż uprawnienie takie może wynikać z najmu, dzierżawy, zastawu czy użytkowania. Przy spełnieniu odpowiednich przesłanek pozwanemu będzie przysługiwało także skuteczne względem właściciela rzeczy prawo do władania nią wynikające z prawa zatrzymania (art. 461 k.c.)

Przewidziane w art. 461 § 1 k.c. prawo zatrzymania cudzej rzeczy ze względu na poczynienie nakładów na tę rzecz nie przysługuje, jeżeli zobowiązanym do zwrotu nakładów nie jest osoba domagająca się wydania rzeczy (Wyrok SN z dnia 4 listopada 1999 r., II CKN 561/98).



Tagi: windykacja, roszczenie, prawo cywilne

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły