Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Wspólność ustawowa a majątki małżonków

24.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Wspólność ustawowa to ustrój, który reguluje stosunki między małżonkami ze względu na przysługujące im uprawnienia do poszczególnych praw majątkowych.

W ustroju wspólności ustawowej prawa majątkowe mogą należeć bądź do majątku wspólnego bądź do majątku osobistego każdego z małżonków.

W omawianym ustroju mogą istnieć trzy odrębne majątki:

  1. majątek wspólny;
  2. majątek osobisty żony;
  3. majątek osobisty męża.

W czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka (Uchwała SN z dnia 10 kwietnia 1991 r., III CZP 76/90).

Majątek wspólny

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964, Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) wspólność ustawowa obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wskazane przedmioty tworzą majątek wspólny małżonków. W przypadku, gdy spełnienie poszczególnych przesłanek, które wymagane są do nabycia prawa jest rozłożone w czasie to o wejściu w skład majątku wspólnego decyduje chwila ich definitywnego nabycia, tzn. spełnienia ostatniej z koniecznych przesłanek.

Wyliczenie przedmiotów majątkowych, które należą do majątku wspólnego zawarte w art. 31 § 2 k.r. i o. ma charakter jedynie przykładowy.

Zgodnie z tym artykułem do majątku wspólnego należą w szczególności:

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków (w przypadku ustania wspólności ustawowej środki, które zostały zgromadzone w funduszu przez jednego lub oboje małżonków podlegają podziałowi w ramach podziału majątku wspólnego).

Odsetki od kapitału, który należy do majątku osobistego jednego z małżonków są pożytkami prawa i należą do majątku wspólnego małżonków (Orzeczenie SN z dnia 30.05.1979 r., III CZP 29/79).

Do majątku wspólnego należą także prawa, które zostały nabyte w wyniku zasiedzenia, pod warunkiem, iż termin zasiedzenia upłynął w czasie trwania wspólności ustawowej.

Jeżeli przesłanki zasiedzenia zostały spełnione tylko przez jednego z małżonków, sąd w orzeczeniu stwierdzającym zasiedzenie wymienia tylko tego małżonka, co nie zmienia faktu, iż nabyte prawo wchodzi do wspólności ustawowej małżonków (Uchwała SN z dnia 28.02.1978 r., III CZP 7/78).

Należy podkreślić, że przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej (art. 34 k.r. i o.).

Do majątku wspólnego należy także grunt nabyty w czasie trwania wspólności ustawowej w następstwie wzniesienia przez małżonków, będących samoistnymi posiadaczami, w dobrej wierze, budynku lub innego urządzenia, które znacznie przewyższa wartość gruntu. Ponadto do majątku wspólnego wchodzi roszczenie o wykup tego gruntu i to niezależnie od tego, z jakich środków budowa została sfinansowana.

Majątek osobisty

Zgodnie z art. 31 § 1 k.r. i o. do majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą przedmioty majątkowe nie należące do majątku wspólnego małżonków.

Majątek osobisty każdego z małżonków obejmuje te przedmioty majątkowe, które zostały nabyte przez małżonków przed powstaniem wspólności ustawowej (z reguły przed zawarciem małżeństwa).

Skład majątku osobistego każdego z małżonków wyznaczony jest przez art. 33 k.r. i o. Zgodnie z nim do tego majątku należą:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom, np. prawa majątkowe przysługujące małżonkowi, który jest wspólnikiem w spółce cywilnej;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, np. zegarek, ubrania;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, np. dożywocie, użytkowanie, prawo do alimentów;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Samochód osobowy, który został nabyty w czasie trwania wspólności ustawowej jest składnikiem majątku wspólnego, nawet wówczas, gdy korzysta z niego tylko jeden z małżonków dla zaspokajania swoich osobistych potrzeb (Uchwała SN z dnia 10.09.1962 r., I CO 9/62).



Tagi: małżeństwo, ustrój majątkowy, kodeks rodzinny, prawo rodzinne

Opinie naszych zadowolonych Klientów
  • 27.03.2013 Jimmi napisał(a):

    Wspólność ustawowa,to nie normalne w Bielsko-Biała.Jak się to robi można zobaczyć w Kw 33398.Na podstawie Sądu IC 1128/78.Cr 444/79.IC 282/80.IC 1405/84.Kto teraz naprawi krzywdy pozwanym,jaki urząd? Są małżenstwem do dzisiaj.

  • Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły