Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Ubezwłasnowolnienie całkowite

24.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Przesłanki ubezwłasnowolnienia całkowitego określone są w art. 13 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Przesłanki ubezwłasnowolnienia całkowitego muszą być spełnione łącznie.

Przesłanki te są następujące:

Ukończenie przez osobę, która ma być ubezwłasnowolniona trzynastu lat

Jest to wymóg o charakterze czysto formalnym. ubezwłasnowolnienie całkowite osoby poniżej trzynastego roku życia pozbawione byłoby sensu, ponieważ najważniejszą konsekwencją omawianego rodzaju ubezwłasnowolnienia jest utrata zdolności do czynności prawnych, a osoba poniżej trzynastego roku życia nie posiada w ogóle tej zdolności. Dopiero z chwilą ukończenia trzynastu lat osoba fizyczna uzyskuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Zastrzeżenie spełnienia wymogu ukończenia trzynastego roku życia przez osobę mającą być całkowicie ubezwłasnowolnioną ma na celu wyeliminowanie bezprzedmiotowych postępowań.

Choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo innego rodzaju zaburzenia psychiczne, w szczególności pijaństwo lub narkomania

Należy podkreślić, iż powodem ubezwłasnowolnienia całkowitego może być każdy rodzaj zaburzeń psychiki człowieka, które skutkuje stanem określonym w trzeciej przesłance. Pijaństwo i narkomania zostały wymienione przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Jako przykład innych zaburzeń można wymienić nadużywanie leków określonego rodzaju.

O istnienie zaburzeń psychiki człowieka przesądza stan istniejący w chwili podejmowania przez sąd orzeczenia. Jednak tylko krótkotrwała poprawa zdrowia nie musi wykluczać potrzeby ubezwłasnowolnienia całkowitego (orzeczenie SN z 12.11.1956 r., III CR 440/56).

Podkreślić należy jednak, że podstawą ubezwłasnowolnienia całkowitego nie mogą być jedynie krótkotrwałe okresy zaburzeń psychicznych.

Nieistotna jest natomiast podstawa zaburzeń. Decydujące znaczenie przypisuje się obiektywnie stwierdzonemu stanowi zdrowia danej osoby.

Nawet jeżeli uzależnienie od narkotyków nastąpiło na skutek terapii z użyciem leków zawierających narkotyki to i tak stan psychiczny narkomana może stanowić podstawę ubezwłasnowolnienia (postanowienie SN z 14.01.1983 r., I CR 480/82).

Zaburzenia lub choroby wymienione w punkcie 2 muszą powodować, że osoba, która ma być ubezwłasnowolniona całkowicie nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem

Samo stwierdzenia istnienia choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego. Ich trwałą konsekwencją musi być niemożność kierowania swoim postępowaniem przez osobę dotkniętą takimi zaburzeniami.

Użycie przez ustawodawcę sformułowania „nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem” oznacza, że osoba, która ma być ubezwłasnowolniona całkowicie nie może mieć jakiejkolwiek zdolności do kierowania swoim postępowaniem. Jeżeli zdolność ta będzie tylko ograniczona, nawet znacznie brak jest podstawy całkowitego ubezwłasnowolnienia.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie wypracowana została dodatkowa przesłanka ubezwłasnowolnienia całkowitego w postaci celowości jego orzeczenia. Oznacza ona, iż omawiane ubezwłasnowolnienie ma służyć niesieniu pomocy w załatwianiu spraw osobistych lub majątkowych osoby, której dotyczy postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Kryteria dokonywania oceny celowości ubezwłasnowolnienia nie są przy tym ujmowane w sposób jednolity.

Można oddalić żądanie ubezwłasnowolnienia całkowitego „jeżeli sytuacja życiowa chorego jest ustabilizowana, ma on zapewnioną dostateczna opiekę faktyczną i nie zachodzi potrzeba podjęcia żadnych działań wymagających ustanowienia opieki prawnej, a orzeczenie ubezwłasnowolnienia mogłoby prowadzić do zakłócenia wbrew interesom chorego korzystnie dla niego uregulowanej sytuacji faktycznej (postanowienie SN z 5.01.1977 r., I CR 450/76).

Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych.

Sądy okręgowe rozpoznają sprawy w trybie przepisów postępowania nieprocesowego na wniosek uprawnionej osoby.

Dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje ona jeszcze pod władzą rodzicielską.



Tagi: ubezwłasnowolnienie, kodeks postępowania cywilnego

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły