Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Ubezwłasnowolnienie częściowe

23.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Przesłanki ubezwłasnowolnienia częściowego określone są w art. 16 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Przesłanki ubezwłasnowolnienia częściowego muszą być spełnione łącznie.

Przesłanki te są następujące:

1. Osoba, która ma być ubezwłasnowolniona częściowo musi być pełnoletnia

Wymóg ten wynika z faktu, iż orzeczenie ubezwłasnowolnienia częściowego wobec małoletniego pozbawione byłoby sensu. Zasadniczą konsekwencją omawianego ubezwłasnowolnienia jest utrata pełnej zdolności do czynności prawnych. Zdolność tą uzyskuje się dopiero z chwilą osiągnięcia pełnoletniości. Małoletni natomiast do ukończenia trzynastu lat nie ma w ogóle zdolności do czynności prawnych, natomiast po ukończeniu trzynastu lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Tak samo jak osoba ubezwłasnowolniona częściowo.

Choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo innego rodzaju zaburzenia psychiczne, w szczególności pijaństwo albo narkomania

Należy podkreślić, iż powodem ubezwłasnowolnienia całkowitego może być każdy rodzaj zaburzeń psychiki człowieka, które skutkuje stanem określonym w trzeciej przesłance. Pijaństwo i narkomania zostały wymienione przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Jako przykład innych zaburzeń można wymienić nadużywanie leków określonego rodzaju.

O istnienie zaburzeń psychiki człowieka przesądza stan istniejący w chwili podejmowania przez sąd orzeczenia. Jednak tylko krótkotrwała poprawa zdrowia nie musi wykluczać potrzeby ubezwłasnowolnienia całkowitego (orzeczenie SN z 12.11.1956 r., III CR 440/56).

Nieistotna jest natomiast podstawa zaburzeń. Decydujące znaczenie przypisuje się obiektywnie stwierdzonemu stanowi zdrowia danej osoby.

Nawet jeżeli uzależnienie od narkotyków nastąpiło na skutek terapii z użyciem leków zawierających narkotyki to i tak stan psychiczny narkomana może stanowić podstawę ubezwłasnowolnienia (postanowienie SN z 14.01.1983 r., I CR 480/82).

Stan osoby, która ma być ubezwłasnowolniona częściowo nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego

Przesłanka ta oznacza, że osoba, która ma być ubezwłasnowolniona częściowo może kierować swoim postępowaniem (co jest przesłanką ubezwłasnowolnienia całkowitego), ale z pewnością w ograniczonym stopniu.

Osobie, która ma być ubezwłasnowolniona częściowo potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw

Jest to przesłanka celowości ubezwłasnowolnienia. Oznacza ona, iż ubezwłasnowolnienie można orzec jedynie w przypadku, gdy odniesie to pozytywny skutek w stosunku do osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, gdy pomoże jej to w załatwianiu codziennych spraw. Ustawodawca nie sprecyzował o jakie sprawy chodzi. W związku z tym należy przyjąć, iż pomoc może być potrzebna zarówno do prowadzenia spraw o charakterze majątkowym, jak i osobowym. Kryteria dokonywania oceny celowości ubezwłasnowolnienia nie są przy tym ujmowane w sposób jednolity.

Można oddalić żądanie ubezwłasnowolnienia całkowitego „jeżeli sytuacja życiowa chorego jest ustabilizowana, ma on zapewnioną dostateczna opiekę faktyczną i nie zachodzi potrzeba podjęcia żadnych działań wymagających ustanowienia opieki prawnej, a orzeczenie ubezwłasnowolnienia mogłoby prowadzić do zakłócenia wbrew interesom chorego korzystnie dla niego uregulowanej sytuacji faktycznej (postanowienie SN z 5.01.1977 r., I CR 450/76).

Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych.

Sądy okręgowe rozpoznają sprawy w trybie przepisów postępowania nieprocesowego na wniosek uprawnionej osoby.

Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

Do podstawowych obowiązków kuratora należy udzielanie pomocy ubezwłasnowolnionemu. Chodzi przede wszystkim o pomoc w dokonywaniu czynności prawnych. Jednak istotna jest także pomoc faktyczna, np. w formie doradztwa. 



Tagi: ubezwłasnowolnienie, kodeks postępowania cywilnego, sąd okręgowy

Opinie naszych zadowolonych Klientów
  • 28.02.2013 izabela napisał(a):

    czy osoba częściowo ubezwłasnowolniona ma prawo do swojego dziecka?

  • Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły