Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Nawiązanie stosunku pracy

21.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141 z późn. zm.) przewiduje także inne niż umowa o pracę sposoby nawiązania stosunku pracy. Mają one zastosowanie w przypadku, gdy rodzaj lub charakter pracy albo zatrudnienia uzasadniania inny sposób powstania oraz ustania stosunku pracy. Należą do nich:

  1. powołanie;
  2. wybór;
  3. mianowanie;
  4. spółdzielcza umowa o pracę.

Powołanie

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania następuje w przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 68 § 1 k.p.).

Na podstawie powołania zatrudnia się m.in. skarbnika gminy, dyrektora przedsiębiorstwa państwowego.

Na podstawie powołania nawiązuje się stosunek pracy na czas nieokreślony, a jeżeli na podstawie przepisów szczególnych pracownik został powołany na czas określony, stosunek pracy nawiązuje się na okres objęty powołaniem.

Ustawodawca dopuszcza możliwość poprzedzenia powołania konkursem, nawet wówczas, gdy przepisy szczególne nie przewidują wymogu wyłonienia kandydata na stanowisko wyłącznie w wyniku konkursu.

Powołanie wywiera podwójny skutek: po pierwsze powierza określone funkcje, a po drugie nawiązuje stosunek pracy.

Do powołania potrzebna jest uprzednia zgoda pracownika.

Stosunek pracy na podstawie powołania nawiązuje się w terminie określonym w powołaniu, a jeżeli termin ten nie został określony – w dniu doręczenia powołania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Powołanie powinno być dokonane na piśmie (art. 682 § 2 k.p.).

Jeżeli pracownik powołany w wyniku konkursu pozostaje w stosunku pracy z innym pracodawcą i obowiązuje go trzymiesięczny okres wypowiedzenia, może on rozwiązać ten stosunek za jednomiesięcznym wypowiedzeniem. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

Jeżeli przepisy kodeksu pracy nie stanowią inaczej do stosunku pracy nawiązanego na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniem jednak przepisów, które dotyczą trybu postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę, a także rozpatrywania sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania o bezskuteczności wypowiedzeń oraz o przywracaniu do pracy.

Wybór

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie wyboru następuje, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika (art. 73 § 1 k.p.). Do nawiązania omawianego stosunku pracy potrzebna jest uprzednia zgoda pracownika.

Na podstawie wyboru nawiązuje się stosunek pracy m.in. z wójtem, prezydentem miasta.

Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z dniem wygaśnięcia mandatu.

Pracownik pozostający w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go w chwili wyboru, na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym. Uprawnienie to wygasa, jeżeli pracownik nie zgłosi swojego powrotu do pracy w terminie siedmiu dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Pracownikowi, który nie pozostawał w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (art. 75 k.p.).

Do stosunku pracy nawiązanego na podstawie wyboru stosuje się przepisy, którym podlega umowa o pracę. Jednakże w przypadku, gdy stosunek ten regulują przepisy szczególne, to przepisy dotyczące umowy o pracę stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi (art. 5 k.p.)

Mianowanie

Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 76 k.p.).

Mianowanie jest aktem jednostronnym wymagającym jednak uprzedniej zgody pracownika. Na podstawie mianowania nawiązuje się stosunek pracy m.in. w sądownictwie, prokuraturze, w szkolnictwie wyższym.

Aby można było nawiązać z określoną osobą stosunek pracy na podstawie mianowania musi ona spełniać dodatkowe warunki, które nie są wymagane w przypadku nawiązywania stosunku pracy na podstawie umowy o pracę.

Są to np. obywatelstwo polskie, pełna zdolność do czynności prawnych, ukończone 18 lat, korzystanie z pełni praw publicznych, posiadanie odpowiedniego wykształcenia, nieskazitelny charakter.

Spółdzielcza umowa o pracę

Przez spółdzielczą umowę o pracę nawiązuje się stosunek pracy między spółdzielnią a jej członkiem. Ten stosunek pracy regulowany jest ustawą z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1982, Nr 30, poz. 210 z późn. zm.), a w zakresie nieuregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy.

Członek spółdzielni pracy jest obowiązany pozostawać ze spółdzielnią w stosunku pracy.

Prawo spółdzielcze reguluje w sposób odmienny m.in. wypowiadanie, tryb i podstawy rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę, warunki pracy i płacy. 



Tagi: prawo pracy, kodeks pracy, mianowanie, powołanie

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły