Kancelaria Radcy Prawnego Dariusz Borys Kostyra
Zamów poradę online Zapytaj prawnika

Jakie są przyczyny unieważnienia małżeństwa?

20.10.2011
Witold Walkowski
Autor:
Witold Walkowski Ekspert LexVin
Aplikant Radcowski
Masz problem?
Zadaj mi pytanie

Jeżeli małżeństwo zostało zawarte pomimo istnienia przeszkód do jego zawarcia wskazanych w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964, Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) jest ono ważne. Jego unieważnienie następuje na mocy orzeczenia sądu.

W prawie polskim obowiązuje koncepcja unieważnialności małżeństwa, a nie jego nieważności od samego początku.

Prawomocne orzeczenie o unieważnieniu małżeństwa ma charakter konstytutywny. Jeżeli natomiast żadna z uprawnionych osób nie żąda unieważnienia małżeństwa, istnieje ono i powoduje wszelkie przewidziane prawem skutki.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, iż małżeństwo może zostać unieważnione jedynie z przyczyn wskazanych w jego przepisach (art. 17 k.r. i o.).

Przeszkoda wieku

Podstawą unieważnienia małżeństwa jest nieosiągnięcie wymaganego wieku. Kodeks stanowi, iż nie może zawrzeć małżeństwa osoba, która nie ukończyła osiemnastu lat. Jednakże z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, jeżeli z okoliczności wynika, ze zawarcie małżeństwa będzie z godne z dobrem założonej rodziny.

Unieważnienia małżeństwa z powodu nieosiągnięcia wymaganego wieku może żądać każdy z małżonków.

W przypadku jednak, gdy przed wytoczeniem powództwa małżonek osiągnął wymagany wiek – nie można unieważnić małżeństwa z tej przyczyny. Także w sytuacji, gdy kobieta zaszła w ciążę jej mąż nie może żądać unieważnienia małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku.

Przeszkoda ubezwłasnowolnienia

Małżeństwo, które zostało zawarte przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie podlega unieważnieniu.

Unieważnienia małżeństwa z powodu ubezwłasnowolnienia całkowitego może żądać każdy z małżonków.

Uprawnienie to jest jednak wyłączone, jeżeli ubezwłasnowolnienie zostało uchylone.

Przeszkoda choroby psychicznej

Podstawą unieważnienia małżeństwa w tym przypadku jest zakaz zawierania małżeństwa przez osobę dotkniętą chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może jej zezwolić na zawarcie małżeństwa.

Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków.

Sąd rozstrzygając żądanie unieważnienia małżeństwa oddala powództwo, jeżeli stwierdzi, że w momencie zawierania związku małżeńskiego istniały podstawy do udzielenia zezwolenia na zawarcie tego związku (Uchwała SN z dnia 9.05.2002 r., III CZP 7/02).

Nie można jednak unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków, po jej ustaniu.

Przeszkoda pozostawania w związku małżeńskim – bigamii

Ustawodawca wprowadził bezwzględnie obowiązującą zasadę zgodnie, z którą można pozostawać tylko w jednym związku małżeńskim. Dlatego też zawarcie małżeństwa, pomimo tego, że pozostaje się już w związku małżeńskim stanowi przyczynę unieważnienia drugiego małżeństwa.

Unieważnienia małżeństwa z powodu pozostawania jednego z małżonków w poprzednio zawartym związku małżeńskim może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny.

Nie można jednak unieważnić małżeństwa z tego powodu, jeżeli poprzednie małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, chyba że ustanie tego małżeństwa nastąpiło przez śmierć osoby, która zawarła ponowne małżeństwo pozostając w poprzednio zawartym związku małżeńskim.

Przeszkoda pokrewieństwa i powinowactwa

Przeszkoda pokrewieństwa oznacza, iż nie mogą zawrzeć małżeństwa krewni w linii prostej, ani rodzeństwo. Przeszkoda ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący.

Unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa między małżonkami może żądać każdy kto ma w tym interes prawny.

Natomiast, jeżeli chodzi o przeszkodę powinowactwa to zakaz zawierania małżeństw pomiędzy powinowatymi w linii prostej obowiązuje względnie. Z ważnych powodów sąd może zezwolić na zawarcie małżeństwa pomiędzy takimi osobami.

Unieważnienia małżeństwa z powodu powinowactwa między małżonkami może żądać każdy z małżonków.

Przeszkoda przysposobienia

Nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa przysposabiający i przysposobiony.

Unieważnienia małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia między małżonkami może żądać każdy z małżonków.

Nie można jednak unieważnić małżeństwa z tej przyczyny, jeżeli stosunek przysposobienia między małżonkami ustał.

Unieważnienie małżeństwa z powodu wad oświadczenia woli

Małżeństwo może być unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie wyrażające wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu zostało złożone:

  1. przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli;
  2. pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony;
  3. pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste.

Unieważnienia małżeństwa z powodu wad oświadczenia woli może żądać jedynie małżonek, który złożył oświadczenie dotknięte wadą.

Nie można jednak żądać unieważnienia małżeństwa po upływie szczęściu miesięcy od dnia ustania stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli, od wykrycia błędu lub ustania obawy wywołanej groźbą – a w każdym przypadku po upływie lat trzech od zawarcia małżeństwa.

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

W razie zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika mocodawca może żądać jego unieważnienia, jeżeli brak było zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika albo jeżeli pełnomocnictwo było nieważne lub skutecznie odwołane. Nie można jednak z tego powodu żądać unieważnienia małżeństwa, w przypadku gdy małżonkowie podjęli wspólne pożycie.



Tagi: unieważnienie małżeństwa, małżeństwo

Opinie naszych zadowolonych Klientów
    Zostaw swój komentarz
    Adres e-mail nie zostanie opublikowany
Zapytaj prawnika
Opinie klientów
Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

  • right
Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

  • left
  • right
Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

  • left
  • right
Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

  • left
  • right
Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

  • left
  • right
Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

  • left
  • right
Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

  • left
  • right
Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.

  • left
  • right
Podobne artykuły