23/6/2012

Sytuacja prawna uchodźców w Polsce

W dniu 23 czerwca 2012 roku w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa odbyła się Konferencja Status społeczno-prawny uchodźców w Polsce.…

Czytaj więcej

Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.
Strona główna › Dla domu › Prawo cywilne › Ubezwłasnowolnienie osoby starszej

Ubezwłasnowolnienie osoby starszej

Dariusz Kostyra

Autor: Dariusz Kostyra

Doradca Prawny
Ponad 8 lat doświadczenia
Doktorant PAN

Ponad rok temu przekazano mi umową dożywocia prawo do nieruchomości. Obecnie była właścicielka nieruchomości (osoba starsza) przebywa w domu opieki oraz udzieliła pełnomocnictwa Panu U. Pan U wystąpił z wnioskiem do prokuratora o ubezwłasnowolnienie osoby starszej oraz stara się o zostanie opiekunem osoby ubezwłasnowolnionej. Czy Pan U może cofnąć umowę dożywocia ? Przez cały czas opiekuję się ciocią, włożyłam duże pieniądze w remont otrzymanej nieruchomości. Czy ja mogę uczestniczyć w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie ?

Zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
 
Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.
 
W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.
 
Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 maja 2008 roku w sprawie III CSK 359/2007 aby wypadek można uznać za wyjątkowy trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy inne środki, takie jak zasądzenie zobowiązanych na wykonanie zaległego świadczenia lub zamiana świadczeń wynikających z dożywocia na rentę, nie zapewnią już dożywotnikowi dostatecznej ochrony.
 
Natomiast ewentualnie nieważność umowy dożywocia mogłaby wynikać np. z ogólnych zasad nieważności oświadczeń woli. Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. 
 
W przypadku stwierdzenie nieważności umowy dotyczyłoby to wszystkich stron umowy, natomiast do roszczenia o ewentualną zamianę umowy na rentą nie widzę przesłanek nadto w przypadku takiej zamiany nie traci Pani prawa własności nieruchomości.
 
Odnosząc się do kwestii ubezwłasnowolnienia osoby starszej to wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić także prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 7 k.p.c. oraz  art. 14 pkt 4 w zw. z art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich, tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147). Złożenie przez prokuratora wniosku o ubezwłasnowolnienie - według unormowań regulujących pracę prokuratury - może nastąpić po stwierdzeniu, że nie ma innych osób uprawnionych do jego zgłoszenia na podstawie art. 545§1 Kodeksu postępowania cywilnego albo  że osoby uprawnione od tego się uchylają, są nieporadne, upośledzone umysłowo lub z innych przyczyn nie można uzyskać ich stanowiska w sprawie złożenia wniosku (§ 276 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 27 sierpnia 2007 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, Dz. U. Nr 169, poz. 1189 ze zm.).  Wniosek o ubezwłasnowolnienie prokurator kieruje do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby mającej zostać ubezwłasnowolnioną.
 
Art. 546 Kodeksu postępowania cywilnego wymienia osoby, które - niezależnie od swej woli oraz stopnia zainteresowania wynikiem sprawy - są uczestnikami postępowania o ubezwłasnowolnienie osoby starszej z mocy samego prawa, a więc bez podejmowania w tym zakresie jakiejkolwiek czynności procesowej sądu lub wnioskodawcy. 
 
Art. 546 Kodeksu postępowania cywilnego natomiast nie wyłącza stosowania art. 510 Kodeksu postępowania cywilnego , co oznacza, że uczestnikiem postępowania o ubezwłasnowolnienie może być - poza uczestnikami koniecznymi - każda osoba, której dotyczy wynik sprawy. W grę wchodzą przede wszystkim członkowie najbliższej rodziny, ale także osoby mające wyłącznie interes majątkowy, np. wspólnicy, kontrahenci czynności prawnych (np. orz. SN z 11 stycznia 1956 r., 3 CR 100/56 , LexPolonica nr 373322, OSN 1958, nr 2, poz. 32; orz. SN z 24 stycznia 1961 r., 1 CR 149/60 , LexPolonica nr 317148, OSN 1962, nr 1, poz. 32; post. SN z 30 kwietnia 1965 r., II CZ 23/65 , LexPolonica nr 314902, OSNCP 1966, nr 2, poz. 24; post. SN z 4 października 1966 r., II CR 317/66 , LexPolonica nr 314717, OSNCP 1967, nr 6, poz. 104; post. SN z 20 listopada 1973 r., I CR 624/73 , LexPolonica nr 331222, OSPiKA 1975, nr 6, poz. 134, z glosą J. Klimkowicza; post. SN z 10 lutego 1978 r., I CZ 134/77 , LexPolonica nr 331227, OSPiKA 1978, nr 11, poz. 201). Nie ma więc żadnych przeciwwskazań aby Pani powołując się na więzy rodzinne oraz stosunki majątkowe zażądała uczestnictwa w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie.
 
Dla osoby ubezwłasnowolnionej ustanawia się przedstawiciela ustawowego, to jest opiekuna albo kuratora. Przedstawiciela ustawowego wyznacza sąd opiekuńczy (sądem opiekuńczym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny) po uprawomocnieniu się postanowienia o ubezwłasnowolnieniu. Tym samym sąd okręgowy, przed którym obecnie toczy się sprawa brata, zajmuje się tylko i wyłącznie ubezwłasnowolnieniem. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sąd okręgowy prześle akta do sądu rejonowego w celu ustanowienia dla ubezwłasnowolnionego przedstawiciela prawnego.
 
Zgodnie z art. 176 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż – jego ojciec lub matka”.
 
Jeżeli nie ma wyżej wymienionych osób, opiekun powinien być ustanowiony spośród krewnych lub innych osób bliskich ubezwłasnowolnionego (art. 149 w związku z art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
 
Zakres praw opiekuna względem podopiecznego można porównać do zakresy władzy rodzicielskiej. Niemniej opiekun podlega nadzorowi sądu opiekuńczego. Po pierwsze, opiekun obowiązany jest uzyskiwać zezwolenie sądu na dokonywanie wszelkich ważniejszych spraw z zakresu tego typu pieczy. Wystąpienie z jakimkolwiek powództwem związanym z zawartą umową dożywocia w mojej ocenie wiązałoby się z koniecznością uzyskania zgody sądu opiekuńczego.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom!

Tagi do tego artykułu: Ubezwłasnowolnienie

* Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany
Oczywiście nie ma przeszkód prawnych, aby w jednym zdarzeniu doszło do popełnienia kilku przestępstwa a nawet, aby ofiara była zarazem osobą...
Zgodnie z art. 68 Ustawy o gospodarce nieruchomościami w stanie obowiązującym w dniu nabycia od gminny lokalu mieszkalnego z bonifikatą - jeżeli...
Zgodnie z art. 178a Kodeksu karnego, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny...
Jak domniemam Pani babcia oraz dziadek byli współwłaścicielami nieruchomości na zasadach wspólności małżeńskiej. Zgodnie z art. 43 Kodeksu...
Ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zmianami) przewiduje możliwość przeniesienia na inny podmiot...
Z pewnością niniejsza sprawa dla polskich organów ścigania nie będzie prosta. Film pornograficzny umieszczony jest na zagranicznych serwerach,...
Zgodnie z art. 123 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym....
Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego....
Zarządzenie wykonania kary, w tym kary pozbawienia wolności, może nastąpić tylko wówczas, gdy skazany w okresie próby dopuści się zachowań,...
Rozróżnienie praw zbywalnych i niezbywalnych wiąże się z pojęciem prawa podmiotowego. Prawem podmiotowym jest sytuacja prawna uprawnionego podmiotu...
Założenie sklepu, baru czy też restauracji niemal zawsze wiąże się z koniecznością uzyskania koncesji na sprzedaż alkoholu. W niniejszym artykule...
Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii...
Sprzeciw od nakazu zapłaty jest swoistą formą odpowiedzi na nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym lub w elektronicznym postępowaniu...
Poruszone przez Pana zagadnienie zostało uregulowane w Ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.   Zgodnie z Ustawą...
Bardzo często obywatele polscy uzyskują prawo jazdy na Ukrainie. Praktyka ta nie jest jednak do końca legalna. Na wielu forach internetowych można...
Ministerstwo Sprawiedliwości dementuje doniesienia prasowe o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu e-sądu. Resort podkreśla, że wprowadzenie elektronicznego...
Tweety na temat @DariuszKostyra