23/6/2012

Sytuacja prawna uchodźców w Polsce

W dniu 23 czerwca 2012 roku w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa odbyła się Konferencja Status społeczno-prawny uchodźców w Polsce.…

Czytaj więcej

Mikołaj

Jestem mile zaskoczony jakością, fachowością i krótkim czasem prowadzenia sprawy choć do tej pory współpracowałem z wieloma kancelariami i prawnikami.

Andrzej

Szczerze polecam ta kancelarie dobry kontakt, szybka odpowiedz i pełen profesjonalizm. W sądzie poszło tak jak mówił Pan Dariusz. Dziękuje.

Piotr

Cieszy mnie niezmiernie, że w tak trudnych czasach wyzysku, manipulacji i cwaniactwa jest tak profesjonalna możliwość obrony. Dziękuję panie Darku !

Darek

Jestem bardzo mile zaskoczony profesjonalnością i szybkością odpowiedzi. Poleciłem serwis znajomym, bo warto!

Michał

Bardzo fachowa i szybka pomoc, a wszystko w dobrej cenie. Jestem pełen uznania i wdzięczności dla Kancelarii LexVin za profesjonalną realizację usługi.

Karolina

Bardzo dziękuję za zajęcie się moją sprawą oraz szybkie wysłanie mi sprzeciwu. Z pewnością polecę Państwa usługi.

Joanna

Pomoc prawną otrzymałam błyskawicznie i profesjonalnie.Świetna,merytoryczna i miła obsługa. Serdecznie dziękuję.

Aneta

Bardzo dziękuję za profesjonalne i szybkie napisanie sprzeciwu. Polecam pomoc prawną Kancelarii LexVin każdemu, kto szuka profesjonalnej pomocy prawnej.
Strona główna › Dla domu › Prawo administracyjne › Legalizacja samowoli budowlanej

Legalizacja samowoli budowlanej

Dariusz Kostyra

Autor: Dariusz Kostyra

Doradca Prawny
Ponad 8 lat doświadczenia
Doktorant PAN

Proszę o opinie prawną w sprawie dotyczącej wykonania budowy domu jednorodzinnego i uzyskanie odmowy na użytkowanie (przesyłam Państwo do wglądu komplet dokumentów w sprawie samowoli budowlanej). Organ wykazał nam istotną zmianę w postaci zmiany lokalizacji zbiornika bezodpływowego. Umiejscowiliśmy zbiornik zgodnie z przepisami ale nie została przeprowadzona procedura projektu budowlanego zamiennego. Zmieniona lokalizacja jest w obrębie działki (również mojej własności) ale nie objętej pozwoleniem na budowę i stąd urząd wyznaczył nakaz rozbiórki wybudowanego szamba. Nowa lokalizacja nie powoduje żadnych roszczeń od strony trzeciej, bo działka tez jest naszą własnością .

Zgodnie z art. 48 Ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
 
Art. 48 jest jednym z przepisów obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane, sankcjonujących działania inwestycyjno-budowlane wykonane niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Działania takie realizowane z naruszeniem przepisów są określane najczęściej jako samowola budowlana. Nie jest to pojęcie zdefiniowane w przepisach Prawa budowlanego, jednak dobrze oddające treść, jaka się w nim zawiera. Samowolą budowlaną można określać wszelkie naruszenia Prawa budowlanego, jakie mogą mieć miejsce na etapie projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. W tak szeroko rozumianym pojęciu samowoli budowlanej pomieścić można: budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia lub zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu właściwego organu, budowę z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę albo z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych mimo ich wstrzymania, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wcześniejszego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy lub bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, a także rozbiórkę obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na rozbiórkę. Jednak najczęściej pojęcia samowoli budowlanej używa się w znaczeniu węższym, obejmującym jedynie budowę obiektu budowlanego lub wykonywanie robót budowlanych z naruszeniem określonych przepisów Prawa budowlanego. Ujmując pojęcie „samowola budowlana” jeszcze dokładniej, można powiedzieć, że dotyczy ono rozpoczęcia robót budowlanych rozumianych jako budowa, odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, a także polegających na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego - bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Dokładne zdefiniowanie pojęcia „samowola budowlana” na potrzeby niniejszego opracowania nie jest konieczne, gdyż jest ono powszechnie używane w języku potocznym, chociaż niewątpliwie ma również swoje znaczenie w języku prawniczym, czego przykładem może być używanie go w orzecznictwie sądowym.
 
W wyroku z 8 grudnia 2000 r., IV SA 2624/1998 (LexPolonica nr 2343985), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż art. 48 Ustawy Prawo budowlane nie ma zastosowania w przypadku, kiedy rozbudowa istniejącego budynku dokonana została w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części. W innej podobnej sprawie orzeczono, że art. 48 Ustawy Prawo budowlane stanowi jedynie podstawę prawną rozbiórki części budynku dobudowanej samowolnie poza zakresem pozwolenia na budowę (wyrok SN z 6 kwietnia 2001 r., III RN 89/2000, LexPolonica nr 353411, OSNAPiUS 2001, nr 24, poz. 705; podobnie wyrok WSA w Warszawie z 5 października 2004 r., IV SA 1195/2003, LexPolonica nr 1913851). W wyroku z 18 czerwca 2004 r., IV SA 35/2003 (LexPolonica nr 2126240), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, że orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego, należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych - możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku) wykonanej zgodnie z prawem. Na problem ten zwrócono również uwagę w innych wyrokach, np. w wyroku NSA z 24 stycznia 2008 r., II OSK 1927/2006 (LexPolonica nr 1961999). 
 
W omówionych orzeczeniach zwrócono uwagę na bardzo ważną kwestię związaną z wykonalnością decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, która nie wynika wprost z przepisów prawa, a najczęściej ma miejsce w przypadkach rozbudowy, nadbudowy bądź przebudowy obiektu budowlanego. W tych to przypadkach niekiedy dochodzi do sytuacji, że wymienione roboty budowlane są wykonywane całkowicie bez wymaganego pozwolenia pod pozorem wykonywania remontu albo dochodzi do ewidentnego przekroczenia zakresu udzielonego pozwolenia i to w taki sposób, że nie ma niekiedy możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Pozostaje więc nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego, rozbudowanej lub nadbudowanej bez wymaganego pozwolenia. Powstaje wówczas problem wykonalności takiej decyzji pod względem technicznym, gdyż decyzja o nakazie rozbiórki może dotyczyć tylko tej części obiektu budowlanego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia, przy czym wykonanie tej decyzji nie może zagrażać bezpieczeństwu pozostałej części obiektu wykonanej zgodnie z prawem. Organy nakazujące rozbiórkę powinny więc zwracać uwagę, czy wzajemne powiązanie konstrukcyjne poszczególnych części obiektu budowlanego, tej zbudowanej legalnie, i tej stanowiącej samowolę budowlaną, pozwoli na bezpieczne przeprowadzenie rozbiórki części objętej nakazem bez uszkodzenia i zagrożenia zniszczeniem pozostałej części obiektu (wyrok NSA z 12 grudnia 1996 r., II SA/Wr 236/96, LexPolonica nr 324786, OSP 1997, nr 11, poz. 202 z glosą S. Jędrzejewskiego). 
 
Problem wykonalności decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego należy postrzegać przed wydaniem decyzji w aspekcie skutków, jakie może ona wywołać, niezależnie od tego, że jest uzasadniona pod względem prawnym. Każda decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego nakłada na adresata decyzji wykonanie tego obowiązku, nie można też wykluczyć, że konieczne będzie zrealizowanie tej decyzji w drodze wykonania zastępczego przez inny podmiot niż inwestor. W związku z powyższym obowiązek wykonania rozbiórki musi być w osnowie decyzji precyzyjnie i jednoznacznie sformułowany, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, jak podkreślono w wyroku WSA w Warszawie z 6 lipca 2004 r., IV 302/03 (niepubl.). Gdyż w przypadku nieprecyzyjnego określenia w osnowie decyzji treści nałożonego obowiązku decyzja nakazująca rozbiórkę może okazać się niewykonalna w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. bądź wykonana wadliwie, w związku z czym inwestor będzie miał prawo do roszczeń odszkodowawczych.
 
W niniejszej sprawie z pewnością popełniono duży błąd nie starając się wykazać, iż nie jest możliwa rozbiórka przyłącza do szamba bez przynajmniej czesiowej rozbiórki domu - co mogłoby spowodować zmianę decyzji w niniejszej sprawie. Jednak jak słusznie wskazuje PINB przedmiotowa decyzja jest prawomocno i nie została zaskarżona.
 
W art. 48 Ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obecnie obowiązującym (od 11 lipca 2003 r.), oprócz norm regulujących nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, zawiera przepisy stanowiące podstawę prawną legalizacji samowoli budowlanych. Użycie w tym przypadku pojęcia samowoli budowlanej w liczbie mnogiej, nie jest przypadkiem, gdyż nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 może być orzeczony w stosunku do obiektu budowlanego (w całości) lub do części obiektu budowlanego będącego w budowie, można też orzec rozbiórkę wybudowanego już obiektu budowlanego bądź wybudowanej części obiektu budowlanego. We wszystkich jednak tych przypadkach określających różne stany faktyczne można nakazać rozbiórkę jedynie wtedy, kiedy budowa obiektu budowlanego, w wyniku której obiekt lub jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, ma miejsce bądź miała miejsce.
 
Legalizacja samowoli budowlanej na podstawie przepisów art. 48 i 49 Praw budowlanego nie jest obowiązkiem inwestora, lecz uprawnieniem, i to głównie od niego zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy też nie. Chociaż w niektórych sytuacjach, kiedy inwestor oprócz tego, że rozpoczął budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszył jeszcze inne przepisy bezwzględnie obowiązujące, legalizacja samowoli budowlanej może okazać się niemożliwa.
 
Mając na uwadze powyższe oraz treść przesłanych dokumentów jedyną możliwością jest przedstawienie projektów dokumentujących, iż samowola budowlana nie narusza przepisów obowiązującego prawa i uzupełnienie przedmiotowej dokumentacji.
 
Pod względem prawnym czynność ta jest w pełni wykonalna aczkolwiek niniejsza sprawa jest znacznie zaniedbana i wiele terminów już upłynęło. W efekcie doprowadziło to do wydania decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, od którego należałoby wnieść odwołania a następnie wnioskować o zawieszenie postępowania i „szybko” zamknąć kwestię legalizacji samowoli budowlanej.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom!

Tagi do tego artykułu: Prawo budowlane, Rozbiórka

* Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany
Oczywiście nie ma przeszkód prawnych, aby w jednym zdarzeniu doszło do popełnienia kilku przestępstwa a nawet, aby ofiara była zarazem osobą...
Zgodnie z art. 68 Ustawy o gospodarce nieruchomościami w stanie obowiązującym w dniu nabycia od gminny lokalu mieszkalnego z bonifikatą - jeżeli...
Zgodnie z art. 178a Kodeksu karnego, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny...
Jak domniemam Pani babcia oraz dziadek byli współwłaścicielami nieruchomości na zasadach wspólności małżeńskiej. Zgodnie z art. 43 Kodeksu...
Ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zmianami) przewiduje możliwość przeniesienia na inny podmiot...
Z pewnością niniejsza sprawa dla polskich organów ścigania nie będzie prosta. Film pornograficzny umieszczony jest na zagranicznych serwerach,...
Zgodnie z art. 123 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym....
Zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego....
Zarządzenie wykonania kary, w tym kary pozbawienia wolności, może nastąpić tylko wówczas, gdy skazany w okresie próby dopuści się zachowań,...
Rozróżnienie praw zbywalnych i niezbywalnych wiąże się z pojęciem prawa podmiotowego. Prawem podmiotowym jest sytuacja prawna uprawnionego podmiotu...
Założenie sklepu, baru czy też restauracji niemal zawsze wiąże się z koniecznością uzyskania koncesji na sprzedaż alkoholu. W niniejszym artykule...
Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii...
Sprzeciw od nakazu zapłaty jest swoistą formą odpowiedzi na nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym lub w elektronicznym postępowaniu...
Poruszone przez Pana zagadnienie zostało uregulowane w Ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.   Zgodnie z Ustawą...
Bardzo często obywatele polscy uzyskują prawo jazdy na Ukrainie. Praktyka ta nie jest jednak do końca legalna. Na wielu forach internetowych można...
Ministerstwo Sprawiedliwości dementuje doniesienia prasowe o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu e-sądu. Resort podkreśla, że wprowadzenie elektronicznego...
Tweety na temat @DariuszKostyra